«هـــمـلـت» اثر ویلیام شکسپیر
(ترجمه: م.ا. به آذین (محمود اعتمادزاده زيرنويس: آرش فروتن arash.foroutan@gmail.com
ترجمه ی حاضر برگردان ادبی ماندگار م.ا. به آذین از نمایشنامه «هـملت» بوده و کلیه حقوق مادی و معنوی آن © متعلق به انتشارات دوران و مترجم این اثر می باشد
Monday, February 22, 2016
صحنه‌ی کاخ السینور
در مورد آحاد مردم نیز چنین است
،چه بسا که به سبب لکه‌ی ناهنجاری در سرشتشان
یا از سلطه‌ی جبارانه‌ی خویی
،که غالباً دیوار بست و برجهای عقلشان را واژگون می کند
یا از آن رو که عادتی در ایشان بیش از حد رشد یافته
باری، این گونه کسان که تنها مهر یک نقص بر پیشانی دارند
حتی اگر دیگر فضیلتهایشان به پاکی فیض یزدانی بوده
چه بسا که در دیده‌ی عیبجوی عامه
برای همین یک نقص مردود گردند
...این نمایش حزن انگیز
...مردیست
که نتوانست تصمیم بگیرد
کیست؟ - هـه! جواب با توست؛ ایست! شناسایی بده -
زنده باد شاه - برناردو؟ -
خودش - درست سروقت آمده اید -
هم اکنون ساعت 12 بار زنگ زد
برو بخواب، فرانسیسکو
از این تعویض پاس بسیار ممنونم
...سرمای سختی است
و دلم آشفته است
در نگهبانی‌ات خبری نبوده؟
یک موش هم نجنبیده - خوب، شب خوش -
اگر هوراشیو و مارسلوس را
که با من پاس می دهند دیدی، بگو عجله کنند
گمانم صدای پایشان را می شنوم
ایست، های! کیستی؟ - دوستاران این آب و خاک -
و جان نثاران شاه دانمارک - شبتان خوش -
خدا به همراه، سرباز شریف، پاس را که از تو تحویل گرفت؟
برناردو به جای من آمد. شبتان خوش
!آهای! برناردو - حرف بزن، چه! هوراشیو هم آمده؟ -
ای، کم و بیش
خوش آمدید، هوراشیو
خوش آمدی، مارسلوس عزیز
خوب، باز هم آن چیز امشب ظاهر شد؟
من چیزی ندیده‌ام
،هوراشیو می گوید توهم خود ماست و بس
...و نمی خواهد آن منظره‌ی ترسناکی را که
ما دو بار دیده‌ایم باور بدارد...
از اینرو به اصرار از او خواسته‌ام که دقایق این شب را با ما به نگهبانی بگذراند
تا اگر آن شبح باز بیاید بتواند دیده‌ی ما را تصدیق کند و با آن سخن بگوید
به‌اه! پدیدار نخواهد شد
...شما که گوشتان در برابر داستان ما این همه
...دیرباور است، کمی بنشینید تا یک بار دیگر بگوییم...
در این دو شب چه دیده‌ایم...
خب، بنشینیم
و به سخنان برناردو در این باره گوش کنیم
،همین دیشب
...هنگامی که آن ستاره که آنجا در باختر قطب است
در مدار خود این بخش آسمان را که اینک در آن می درخشد، روشن کرد
...من و مارسلوس، به صدای زنگ ساعت یک
هیس! ساکت؛
نگاه کن، دوباره از آنجا می آید
درست به همان هیئت شاهی که درگذشت
هوراشیو، تو درس خوانده‌ای؛ با او حرف بزن
آیا شبیه شاه نیست؟
درست توجه کن، هوراشیو - خیلی شباهت دارد -
مرا با ترس و حیرت شکنجه می دهد
میل دارد با او سخن بگویند
هوراشیو، ازش چیزی بپرس
اگر آوازی داری و می توانی به کارش ببری
با من سخن بگو
...اگر کار نیکی برای
،آرامش تو و رستگاری من می توان کرد... !آه، سخن بگو
!باش، سخن بگو مارسلوس، نگهش دار
!اینجاست - !اینجاست -
رفت، پاسخی نخواهد داد
ها، هوراشیو؟ می لرزید و رنگتان پریده است
آیا این چیزی ورای وهم و خیال نیست؟
در این باره چه می گویید؟ - ...خدای من گواه است، اگر ضمانت محسوس -
،و درست چشمان خود من نمی بود نمی توانستم باورش بدارم
آیا شبیه شاه نیست؟ - همان قدر که تو شبیه خودت هستی -
عجیب است
می خواست سخن بگوید که خروس آواز برداشت
او، مانند تبهکاران به دیدن برگ سهمگین احضار، به خود لرزید
شنیده‌ام که خروس جارچی سپیده دم است
...با بانگ بلند و تیزش
خدای روز را بیدار می کند...
و به شنیدن این اخطار همه ی ارواح سرگردان و بی آرام شتابان به زندان گور خود می روند
به آواز خروس ناپدید شد
...می گویند که همواره در آستانه‌ی
...جشن میلاد مسیح
مرغ سحر سراسر شب می خواند
در آن هنگام، می گویند که هیچ روحی یارای بیرون آمدن ندارد
شبها ایمن است
ستارگان دیگر صاعقه نمی بارند و پریان سر بدخواهی ندارند
و جادوی جادوگران از تأثیر می افتد
بس که این برهه از زمان متبرک و سرشار از لطف ایزدی است
من هم این را شنیده‌ام
و کم و بیش باور دارم
ولی ببینید، سپیده با ردای پشمینه‌ی حنایی رنگش آنجا
در خاور، بر شبنم کوه بلند گام بر می دارد
نگهبانی‌مان را پایان دهیم
...و اگر از من می شنوید، آنچه را امشب دیده‌ایم
به هملت جوان گزارش کنیم چه، به جانم سوگند که این روح
که با ما گنگ ماند با وی سخن خواهد گفت
خواهش دارم، همین کار را بکنیم
در کار دانمارک چیزی هست که می لنگد
اگرچه یاد مرگ برادر گرامی‌مان هملت همچنان تازه است
...و شایسته چنان است که دلهامان اندوهگین
،و سراسر کشور مانند پیشانی مرد غمزده پژمرده باشد
ولی بصیرت در ما چنان با طبیعت ...به جنگ برخاسته است
...که با اندوهی بس خردمندانه به یاد اوییم
و در همان حال خود را نیز در یاد داریم
از این رو، آن که زمانی به جای خواهر ما بود و اینک شهبانوی ما است
،اگر بتوان گفت، با سروری دگرگون گشته
با خوشی و نشاط در مراسم تشییع و سرود ،سوگواری در جشن زناشویی
،در حالی که شادی و اندوه را برابر می داریم
او را به زنی گرفتیم
و این هم بی آنکه از رأی خردمندانه‌تان
که در این کار همواره به آزادی پشتیبان ما بوده است در گذریم
از همه‌ی شما ممنونم
و اینک، لایرتیس، مطلب چیست؟
شما سخن از تقاضایی به میان آوردید: چه تقاضایی؟
شما نمی توانید با شاه دانمارک سخن از روی خرد بگویید و پاسخ رد بشنوید
تو ای لایرتیس، چه چیزی می توانی بخواهی که نه چندان درخواست تو بلکه عطای خود من باشد؟
...سر با قلب تا بدان حد آشنا و
...دست آماده‌ی خدمتگذاری دهن نیست
که تاج و تخت دانمارک در حق پدر توست
بگو، چه می خواهی لایرتیس؟ - خداوندگار قضاهیبت من -
از لطف‌تان رخصت بازگشت به فرانسه می طلبم
من مشتاقانه به دانمارک آمدم تا در روز تاجگذاری‌تان عرض بندگی کنم
،و اینک که این وظیفه به انجام رسیده است اعلیحضرتا، اعتراف می کنم
که اندیشه ها و آرزوهای من باز رو به سوی فرانسه دارند
و کرنش کنان از مراحم‌تان پوزش طلبیده رخصت رفتن می خواهند
آیا از پدرتان اجازه دارید؟ پولونیوس چه می گوید؟
،خداوندگارا، بس که خواهش و لابه کرد ...سرانجام رضای مرا
گرچه به کندی بدست آورد...
و من ناچار شدم مهر موافقت اجباری بر خواست او بنهم
استدعا می کنم، اجازه بفرمایید برود
لایرتیس، در ساعت دلخواه برو فرصت از آن توست
چنان که می خواهی به مراد بهترین خصال خود از آن بهره گیر
و اما شما، هملت، برادر زاده‌ام، فرزندم
چگونه است که هنوز ابر اندوه بر شما سایه افکن است؟
هملت جان
رنگ تیره‌ی شب را از خود دور کن
و بگذار چشمت در شاه به دوستی بنگرد
...با این پلکهای فرود آمده
پدر بزرگوارت را همواره میان خاک مجو...
تو خود میدانی که این سرنوشتی عام است
هر چه زنده است باید بمیرد
و از طبع بگردد و به ابدیت بپیوندد
بله، بانوی من سرنوشتی عام است
اگر این است
پس چرا در دیده‌ات چنین خاص می نماید؟
می نماید، بانوی من؟
نه، که خود هست برای من "می نماید" در کار نیست
،این نه تنها ردای سیاه من است، مادر عزیز
و نه آن جامه‌ی مرسوم سوگواری
و یا هیچ از آنچه شکل یا شیوه یا ظاهر اندوه دارد
که می تواند مرا به درستی تصویر کند
این همه به راستی نمود است
زیرا کارهایی است که مرد می تواند به خود ببندد
و پیرایه و نمای ظاهر درد است
و حال آنکه آنچه در من است به نمایش در نمی آید
این سرشت خوب و ستودنی شماست، هملت
که در حق پدرتان به ادای این تکالیف سوگواری قیام می کند
ولی از یاد نبرید که پدرتان نیز پدری از دست داد
و این پدر از دست رفته هم پدرش را؛ ...و اگر بازماندگان می باید به اقتضای وظیفه‌ی فرزندی
،یک چند در اندوه ماتم فرو روند
...لجاج ورزیدن در این ماتمزدگی
نشانه‌ی خودسری ناپرهیزکارانه و
اندوهی نه در خور مرد است
،این گناهی در پیشگاه خدا گناه در حق مردگان
و گناه در برابر طبیعت است و در ترازوی خرد نیز پاک بی معنی است
که فتوای عام آن مرگ پدران است
و از هنگامی که نخستین بار کسی مرد تا به امروز :همواره عقل فریاد زده است
"باید چنین باشد"
...برای چه باز باید تندی و سرکشی کنیم
و از آن برنجیم؟
...خواهش می کنم، این اندوه عاجزانه را
بر خاک بیندازید
و ما را پدر تازه‌ی خود بشمارید
زیرا جهانیان باید بدانند
که شما نزدیکترین کسی به تخت مایید
...و من شما را با چنان محبتی گرامی می دارم
...که از آنچه مهربانترین پدر در حق
پسر خود دارد کمتر نیست
و اما درباره‌ی بازگشتتان به دانشگاه ویتنبرگ
این یکسر مغایر میل ماست
،و از شما خواهش داریم قبول کنید که اینجا بمانید
و به شادی و رامش دیدگان ما
نخستین درباری ما، برادر زاده‌ی ما و پسر ما باشید
هملت، دست رد بر سینه‌ی مادرت نزن
خواهش می کنم، با ما باش
به وینتنبرگ نرو
بانوی من، به بهترین وجهی که بتوانم فرمان خواهم برد
ها، اینک جوابی مهرآمیز و بجا
در دانمارک یکی همچون خود ما باشید
بیایید، بانوی من، این موافقت آزادانه و ...سرشار از لطف هملت
به خوشی بر دلم می نشیند
به پاس آن، بگذار تا امروز هیچ جامی بلند نکنیم
که بانگ شادمانی آن را توپها به گوش ابرها نرسانند
...و سپس هم آسمان هر جرعه‌ی شاه را با پژواک
رعد زمینی بازگو نکند
بیایید، برویم
اوه! کاش این تن سخت سخت جان می ‌توانست بگدازد و آب شود
و همچون شبنم محو گردد
یا باز، کاش پروردگار جاوید خودکشی را نهی نفرموده بود
خدایا، خدایا
...چقدر امور این جهان در نظرم فرساینده و نابکار
و بیمزه و سترون می‌ نماید...
!تفو! تف بر این جهان باد
باغی است پر ز گیاه هرز که دانه برآورده
...و چیزهای پست و ناهنجار آن را در تصرف گرفته
!که کار بدین جا بکشد
آن هم تنها دو ماه پس از مرگ پدرم
و تازه، دو ماه هم نه
شاهی بدان خوبی و شایستگی که در قیاس با این یک "همچون "هایپریون" بود به "ساتیر [هایپریون: خدای خورشید / ساتیر: یکی از نیمه خدایان]
و در حق مادرم چندان مهربان که ...روا نمی ‌داشت بادهای آسمان
بر چهره‌اش به خشونت بگذرند...
!آه ای زمین و آسمان آیا بر من است که این همه را به یاد آرم؟
آخر، این مادرم بود که خود را به گردنش ...می‌ آویخت، چنانکه گویی آرزو در او
از کامروایی باز فزونی می‌ گرفت...
...و با این همه پس از یک ماه
اوه، همان بهتر که بدان نیندیشم
تو ای سست عهدی و ناپایداری !زنت باید نامید
،همه و همه یک ماه ...و کفشهای مادرم در آن روز که اشک ریزان
بسان "نیوبه" به دنبال نعش پدر بیچاره ام می‌ رفت نیوبه: زن پادشاه شهر تب که همه‌ی بچه هایش] [به تیر آپولون و دیان کشته شدند و از اندوه سنگ شد
هنوز فرسوده نشده است
،و اینک اوست
خداوندا، یک حیوان بی تمیز بیش از این به ماتم می‌ نشست
آری، اوست که با عموی من پیمان زناشویی می ‌بندد
با برادر پدرم، که همانقدر با وی "فرق دارد که من با "هرکولس ،هرکولس: نیمه خدای رومی و پسر ژوپیتر] [دارای قامتی بلند و ستبر و بسیار پر زور
یک ماه بیش نگذشته است که شوهر تازه اختیار کرده است
آه، چه شتاب تبهکارانه‌ای، چنین چالاک !به بستر زناکاری دویدن
کار خوبی نیست و نمی تواند به خیر بینجامد
!ولی ای قلب من، در هم بشکن که باید زبان بردوخت
بار سفرم در کشتی نهاده است
خدانگهدار
،هر زمان که باد مساعد و کاروان دریا آماده بود، خواهر
به خواب نروید و مرا از حال خود با خبر دارید
مگر در این تردیدی داشتید؟
،و اما درباره‌ی هملت و مراحم ناچیزش ...آنرا جز بازی و
و بلهوسی جوانی به چیزی نگیرید...
گویی بنفشه است در آغاز بهار
زودرس و بی دوام
خوشبو و ناپایدار
...عطر و سرمستی یک دم
و دیگر هیچ...
همین و دیگر هیچ؟ - جز این هیچش ندانید -
شاید او این دم دلباخته‌ی شماست
ولی شما باید از آن بترسید که اراده‌اش به دست خود نباشد
چه او فرمانبردار نسب والای خویش است
او نمی تواند مانند مردم بی نام و نشان به دلخواه خود رفتار کند
...چه ایمنی و سلامت سراسر کشور
به انتخاب او وابسته است...
...پس، خود بسنجید که اگر زیاده
...با خوشباوری به سرودهای او گوش دهید
...یا اگر دل بدو ببازید
یا گنج دوشیزگی خود را به روی تمنای سرکش او بگشایید، شرفتان چه زیانی از آن خواهد دید
پس به هوش باشید
بهترین ایمنی در ترس است
...من این اندرزهای نیکو را
نگهبان قلب خود خواهم ساخت
ولی، برادر عزیزم، شما خود از آن ...کشیشان ناپارسا نباشید
که راه دشوار و پر خس و خار آسمان ...را به ما نشان می دهند
...اما خود بسان هرزه‌ای خودخواه و بیباک
در جاده‌ی پر گل کامگاری گام برمی دارند و پروایی از کیش خود ندارند
اوه! بر من نترسید
،اینک پدرم که می آید اما من پر درنگ کرده‌ام
هنوز اینجایی، لایرتیس؟ !برو، برو به کشتی، شرم کن
باد در بادبانهاتان افتاده، کشتی به انتظار توست
!خوب، بیا دعای خیرت کنم
و این چند اندرز را به خاطر بسپار
...آنچه می‌اندیشی بر زبان میاور و به
اندیشه های نسنجیده جامه‌ی عمل مپوشان...
...دوستان خود را پس از آزمودن با
پنجه‌ی فولادین در جان خود جای ده...
...ولی دستهای خود را برای پذیرایی
هر خام سر از تخم درآورده‌ای فرسوده مکن...
از ستیزه بپرهیز، اما اگر بدان کشانده شدی
چنان بکوش که از تو پروا کنند
گوش خود را به شنیدن گفته‌ی هر کس بگمار ولی با کمتر کسی همداستانی کن
به مقتضای آنچه در کیسه داری رختهای گرانبها بپوش، اما دور از بلهوسی باش
جامه‌ات فاخر باشد، نه پر زرق و برق، زیرا هیئت ظاهر ای بسا که بر خود مرد دلالت می کند
نه وام بگیر و نه وام بده
زیرا وام دادن چه بسا از دست دادن پول و دوست هر دوست
و اما وام گرفتن عقل معاش را کند می دارد
:به ویژه این یک نکته با خود درستکار باش
،و همچنان که به یقین شب از پس روز می آید
نتیجه چنان خواهد بود که با دیگران نخواهی توانست دغلکار باشی
خدا به همراه، دعای خیر من این پندها !را در تو بارور کناد
خاکسارانه رخصت رفتن می خواهم، خداوندگار من
دیگر وقت است، بروید
خدانگهدار، اوفیلیا
آنچه گفتم خوب به خاطر بسپارید
همه به حافظه‌ام سپرده شده است و کلید آن به دست خودتان خواهد بود
خدانگهدار
مگر او به شما چه گفت، اوفیلیا؟
با اجازه‌تان، چیزی درباره‌ی والا حضرت هملت
ها، فکر خوبی بود
چه رابطه‌ای میانتان هست؟ حقیقت را برایم بگویید
خداوندگار من، در این اواخر چندین بار به من پیشنهاد محبت کرده است
محبت! هه! شما به زبان دختر خام و ...ساده‌ای حرف می زنید
که هیچ از این گونه بازیهای خطرناک سر درنمی آورد
،این پیشنهادها را، به قول خودتان آیا باورش می کنید؟
خداوندگار من، نمی دانم در این باره چه باید فکر کنم
پس من یادتان می دهم همچو فکر کنید که شما دخترکی بیش نیستید
برای آنکه سخنم رک و روشن باشد ...می گویم که دیگر نمی خواهم
با والاحضرت هملت گفت و شنود کنید
مراقب کار باشید، به شما دستور می دهم
بروید
!درود بر شما، خداوندگارم
خوشوقتم که به سلامت می بینمتان
هوراشیو، اگر اشتباه نکنم
خود من، خداوندگارم، و همواره چاکر ناچیزتان
نه، دوست خوب من، آقا این نامی است که ما به هم خواهیم داد
مارسلوس - !خداوندگار عزیزم -
از دیدنتان بسیار خوشوقتم شب بخیر، آقا
پس به چه کاری به السینور آمده‌اید؟ پیش از آنکه برگردید، میخوارگی را از ما خواهید آموخت
خداوندگارا، برای مراسم سوگواری پدرتان آمده‌ام
خواهش می کنم، رفیق، بر من مخند
به گمانم برای جشن عروسی مادرم آمده‌ای
،به راستی خداوندگار من خیلی از نزدیک در پی هم بوده‌اند
!صرفه جویی، هوراشیو، صرفه جویی
خورشهای سرد شده‌ی ماتم را در سور زناشویی بکار زدند
هوراشیو، خوش داشتم که در آسمان با بدترین دشمن خود رو به رو شوم و چنین روزی را هرگز نبینم
،پدرم گویی که پدرم را می بینم
خداوندگار من، کجا؟
در چشم خیال، هوراشیو
من یک بار دیدمش
شاه برازنده‌ای بود
مرد بود
از همه بابت کسی بود که دیگر نظیر او را نخواهم دید
خداوندگارا، به گمانم که همین دیشب او را دیده‌ام
دیده‌ای؟
که را؟ - خداوندگار من، پدر تاجدار شما را -
پدر تاجدار مرا؟
...دو شب پیاپی این آقایان، مارسلوس و برناردو
که در خاموشی بیکران نیمه شب نگهبان بودند همچو برخوردی داشته‌اند
هیئتی شبیه پدرتان سراپا به سلاح آراسته در برابرشان پدیدار می گردد
و با گامهای پر شکوه و جلال آهسته از پیش ایشان می گذرد
سپس در نهان این راز را با ترس و لرز با من در میان نهادند
شب سوم من با آنان به پاسداری رفتم
و درست در زمان و هیئتی که گفته بودند
و با هر یک از سخنانشان راست می آمد، شبح ظاهر شد
من پدرتان را باز شناختم
این دو دست من به هم شباهتی بیش از آن ندارند
خوب، این کجا بود؟ - خداوندگار من، در میدان محل نگهبانی‌مان -
با او سخن نگفتید؟ - چرا، خداوندگار من، سخن گفتم اما او پاسخ نداد -
گرچه یک بار گمان بردم که سر بلند می کند گویی می خواهد حرف بزند
ولی درست در همان دم خروس سحر آوازی بلند برداشت
و به مجرد بانگ وی او با شتاب گریخت و از برابر نگاهمان ناپدید شد
به راستی که شگرف است - اما، خداوندگار ارجمندم، همان قدر - حقیقت دارد که زنده بودن من
و ما چنین پنداشتیم که وظیفه‌ی ماست از آن آگاهتان کنیم
البته، آقایان، البته
ولی من از این به اضطراب افتاده‌ام
آیا امشب پاس خواهید داد؟ - بله، خداوندگار من -
سلاحپوش، گفتید؟ - سلاحپوش، خداوندگار من -
سراپا؟ - بله، خداوندگار من، از سر تا پا -
پس چهره‌اش را ندیدید؟ - اوه، چرا، خداوندگار من، لبه‌ی خودش را بالا زده بود -
ها! برآشفته می نمود؟
بیشتر حالتی غمگین داشت تا خشمناک
و چشمانش به شما دوخته بود؟ - سخت خیره شده بود -
کاش من آنجا بودم - سخت دچار حیرت می شدید -
سخت، سخت احتمال دارد آیا مدت درازی ماند؟
آنقدر که بتوان بی شتاب تا صد شمرد
بیشتر - بیشتر - تا جایی که من دیده‌ام نه -
ریش فلفل نمکی داشت، ها؟
،همان که من در زنده بودنش دیده‌ام سیاه با تارهای نقره ای فام
من امشب پاس خواهم داد، شاید باز بیاید - حتم دارم که خواهد آمد -
از همه‌تان خواهش دارم، اگر تا کنون ...آنچه را که دیده‌اید نهان داشته‌اید
و هر چیز دیگری هم که امشب رو نماید، آن را به جان بسپارید و بر زبان نیاورید
قدر دوستی‌تان را خواهم شناخت
من بین یازده و نیمه شب در میدان به شما خواهم پیوست
والاحضرت، مراتب احترام ما را بپذیرید - دوستی شما را می پذیرم، و شما نیز - دوستی مرا، خدا به همراه
!شبح پدرم، سلاح پوشیده
بوی خیر از این کار نمی آید گمان خیانتی می برم
!کاش شب فرا رسیده بود
تا آن زمان، ای روح من، آرام باش
...تبهکاری، اگر هم خاک سراسر زمین
را بر آن انباشته باشند، باز پیش چشم آدمیان سر بر می آورد
باد سختی می وزد، خیلی سرد است
باد پر سوز گزنده‌ای است
چه ساعتی است؟ - گمان می کنم چیزی به نیمه شب نمانده -
نه، زنگ نیمه شب زده شده - راستی؟ -
...من نشنیدم. پس ساعتی که شبح
معمولاً به راه می افتد نزدیک است...
خداوندگار من، این چه باشد؟
شاه امشب را زنده می دارد و می میگسارد
و به عیش و نوش و رقص می پردازد
،و به هر جام شراب راین که فرو می دهد
طبل و شیپور بر پیروزی او در شرطی که بسته است چنین بانگ بر می دارد
این رسم اینجاست؟ - بله، به راستی -
ولی، با آنکه من از همین سرزمینم و با ،چنین مراسمی زاده و پرورده شده‌ام
باز بر آنم که این رسم همان بهتر که منسوخ گردد
این شادخواری احمقانه موجب می شود ...که از خاور تا باختر
همه‌ی ملتها بر ما خرده بگیرند و استهزایمان کنند
و میخواره‌مان بخوانند و نام ما را با آوازه‌ی خوک بچه بیالایند
بی شک این عیب هنرهای ما را هرچند در مرتبه‌ی والایی باشد می ستاند
...در مورد آحاد مردم نیز چنین است
،چه بسا که به سبب لکه‌ی ناهنجاری در سرشتشان
...یا از سلطه‌ی جبارانه‌ی خویی
،که غالباً دیوار بست و برجهای عقلشان را واژگون می کند
یا از آن رو که عادتی در ایشان بیش از حد رشد یافته
باری، این گونه کسان که تنها مهر یک نقص بر پیشانی دارند
حتی اگر دیگر فضیلتهایشان به پاکی فیض یزدانی بوده
چه بسا که در دیده‌ی عیبجوی عامه
برای همین یک نقص مردود گردند
!ای فرشتگان و کارگزاران رحمت، یاری‌مان کنید
خداوندگار من، ببینید، اوست که می آید
خواه تو روح آمرزیده باشی یا اهریمن نفرین شده
...باری با چنان هیئت اسرارآمیزی آمده‌ای
که ناچار با تو سخن خواهم گفت
...و تو را شاه و
،پدر خود هملت
فرمانروای دانمارک، خواهم خواند !آه، پاسخم ده
به شما اشاره می کند که با وی بروید
شما را به سوی مکان دور افتاده تری می خواند ولی با او نروید
!نه، به هیچ وجه - به سخن در نمی آید؛ پس من به دنبالش می روم -
نروید، خداوندگار من - به، چه جای ترس است؟ -
کمترین تشویشی برای زندگی خود ندارم ...و روح مرا نیز
،از او چه زیانی می تواند باشد... که مانند او بیمرگ است؟
باز مرا می خواند به دنبالش می روم
اما اگر، خداوندگار من، شما را به سوی دریا
و یا نیز بر قله‌ی سهمناک صخره‌ای که در دریا پیش رفته بکشد
...و آنجا هیئت وحشتزای دیگری بگیرد که عقل را
در شما زایل کرده و شما را به دیوانگی در اندازد؟...
بدین بیندیشید - !خداوندگار من، نباید بروید -
!دست از من بدارید - تمکین کنید؛ نباید بروید -
سرنوشتم مرا می خواند و هر کمترین ...تار وجودم را همچون
اعصاب شیر نمه‌یا نیرومند می گرداند... نمه‌یا: دره ای در شمال پلوپونز (یونان) که در آنجا] شیری پدیدار شد و مردم و جانور بسیاری از هم درید [و به دست هرکولس کشته شد
باز مرا می خواند ولم کنید، آقایان
به خدا سوگند! هر که مرا باز بدارد، از او شبحی !خواهم ساخت! می گویم دور شوید
برو
از پی‌ات می آیم
مرا به کجا می کشانی؟
بگو، دورتر نخواهم رفت
گوش به من دار
دارم
من روح پدرت هستم
و تا چندی محکوم بدانم که شبها سرگردان باشم
و روزها در زندان آتشین روزه بگیرم
...تا گناهان زشت دوران زندگی‌ام
بسوزد و پاک شود
!افسوس! روح بیچاره
گوش کن، گوش کن
!ها، گوش کن
...اگر هیچ گاه پدر گرامیت را دوست داشته‌ای
!خدایا
انتقام قتل فجیع و بس ناهنجار او را بگیر
قتل او را؟ - قتلی بس فجیع، چنانکه به هر حال قتلی هست -
...اما این یک بس فجیع
و بس شگرف و ناهنجار...
زودتر آگاهم کن
...تا من با بالهایی به تیز رفتاری خیال یا اندیشه‌ی عشق
برای انتقام به پرواز درآیم...
پس گوش کن، هملت
گفته شد که هنگامی که در بستانسرای خود خفته بودم
ماری مرا گزید
...بدین سان سراسر دانمارک
...با گزارشی دروغ درباره‌ی مرگ من
به نحوی فاحش فریب خورد
ولی تو ای جوان آزاده، بدان
...ماری که بر جان پدرت نیش زد
اکنون تاج او را بر سر دارد
!ها، روح درست الهام من !عمویم
...آری، آن حیوان زناکار
با هدیه های جنایتکارانه‌ی خویش شهبانوی مرا که چنین تظاهر به پاکدامنی می کرد
با شهوتپرستی شرم آور خویش همداستان کرد
!آه، هملت، چه لغزشی بود این
ولی، ها! گویی هوای بامدادی بر من می دمد
باید سخن کوتاه کنم
من به عادت هر روزه بعد از ظهر
در بستانسرای خود خفته بودم
عمویت که شیره‌ی نفرین شده‌ی سیکران در شیشه ای با خود داشت
پنهانی در آن ساعت آرامش آمد
و آن جوهر جذام آسا را در دروازه های گوش من ریخت
و آن اثرش در خون آدمی چنان است
که به چابکی سیماب از دروازه ها
و با نیرویی ناگهانی همچون قطره های ترشی
...بدینسان بود که من به یکباره در خواب
زندگی و تاج و شهبانوی خود را... بدست برادر از دست دادم
و در عین شکفتگی گناهانم
...آری، بی آنکه آماده گشته باشم با همه ی
معایب خویش به پای حساب فرستاده شدم...
وای، چه دهشتناک
!دهشتناک
!چه دهشتناک است
اگر جوهری در توست، این را بر خود هموار مکن؛
...مگذار که خوابگاه شاهی دانمارک
بستر شهوترانی و زنای ناخجسته باشد
،ولی، به هر صورت که دست‌ اندرکار شوی
روح خود را آلوده مدار
و هیچ مگذار که جانب بر ضد مادرت به چاره اندیشی برآید
او را به خدا واگذار
ولی، هم اینک خدانگهدار
...آتش بی اثر کرم شی تاب رنگ می بازد
و چنین بر می آید که صبح نزدیک است
!خدانگهدار، خدانگهدار
خدانگهدار
فراموشم مکن
!شما، ای همه‌ی لشگریان آسمان
!ای زمین
و باز چه؟ آیا دوزخ را هم باید افزود؟
!آرام، آرام باش، قلب من
!فراموشت نکنم
...نه، ای شبح بینوا، تا زمانی که حافظه در این
گوی آسیمه سر جایی دارد...
!فراموشت نکنم
...آه، من از لوح حافظه‌ام همه‌ی خاطرات
ناچیز را، که جوانی یا مشاهده بر آن نگاشته‌اند خواهم زدود
...و تنها فرموده‌ی تو، بی آمیختگی موضوعات سبکتر، در
کتاب مغزم زنده خواهد ماند...
آری، به خدا سوگند
!آه، ای زن نابکار
ای ناکس، ناکس
!ملعون خنده بر لب
خوب، عمو، در اینجا ثبت کردمت
:و اما شعار من چنین خواهد بود
خدانگهدار، خدانگهدار"
"فراموشم نکن
و من بر این سوگند خورده‌ام
!خداوندگار من! خداوندگار من - !والاحضرت هملت -
!آمین
!اوهو، خداوندگار من
!های، اوهو، های، جانم بیا مرغک، بیا
کار چگونه است، خداوندگار والایم؟ - تازه چه خبر، خداوندگار من؟ -
!اوه، خبرهای شگرف - بفرمایید، خداوندگار مهربانم -
نه؛ واگویه می کنید
نمی کنم، خداوندگار من
خوب، چه می گویید؟ هیچ به مغز کسی خطور می کرد؟
ولی آیا این راز را نگه خواهید داشت؟ - بله، خداوندگار من -
...در سراسر دانمارک هیچ ناکسی نیست که
پاک رذل و فرومایه نباشد
خداوندگار من، نیازی نبود که شبحی از گور برآید و این را به ما بگوید
ها، درست، درست فهمیده‌اید
پس، بی رودرواسی، بهتر آن می دانم که دست یکدیگر را بفشاریم و از هم جدا شویم
شما پی کار خود، یا هر جا که میلتان می کشد، بروید - چه هر کسی برای خود کاری و میلی دارد -
و اما من، به سهم ناچیز خود، ببینید، می روم نماز بخوانم
این همه، خداوندگار من، جز سخنان پریشان و درهم ریخته چیزی نیست
از ته دل، آری، به ایمانم سوگند، از ته دل - متأسفم که به شما برخورد اهانتی در میان نبود -
چرا، به سنت پاتریک سوگند، هوراشیو، اهانت بوده است ...آن هم اهانتی بزرگ
درباره‌ی این چه اینجا دیده‌ایم، باید به شما بگویم که روح درستکاری است
و اما دانستن آنچه میان ما گذشت، این هوس را در خود به هر تدبیر که بتوانید لگام بزنید
،و اینک ای دوستان خوب من - چه شما را دوست و همدرس خود و سرباز می دانم -
استدعای ناچیز مرا برآورده دارید
چیست، خداوندگار من؟ آماده‌ی خدمتیم - هرگز آنچه را که امشب دیده‌اید فاش نکنید -
خداوندگار من، فاش نخواهیم کرد - نه، سوگند یاد کنید -
به ایمانم سوگند که فاش نخواهم کرد - و من نیز، خداوندگار من -
به شمشیر من سوگند یاد کنید - ما که سوگند یاد کرده‌ایم، خداوندگار من -
درست، اما به شمشیر من - !به روز و شب سوگند که معجزه‌ی غریبی است -
"پس به او که غریب است بگو: "خوش آمدید
...هوراشیو، در زمین و آسمان بسا چیزها هست که
فلسفه‌تان به خواب ندیده...
ولی بیایید ...به یاری پروردگار سوگند یاد کنید
که هرچند رفتارم شگرف و غریب بنماید...
چه امکان آن هست که به زودی -
- چنین صلاح بدانم که خود را به مسخرگی بزنم
،هرگز، وقتی که مرا بدان حال می بینید
،"با جملات شبهه آمیز، مانند "خوب، بله، می دانیم
"...یا "اگر می خواستیم، می توانستیم یا هر گونه سخن دو پهلوی دیگر
به کنایه نفهمانید که چیزی درباره‌ی من می دانید
این را سوگند یاد کنید، که فیض و رحمت حق !در شدت نیاز یارتان باد
سوگند یاد کنید
آرام
آرام باش، ای روح مضطرب
اینک، آقایان
من خود را با همه‌ی محبت خویش به شما می سپارم
و آنچه در توانایی مرد بینوایی همچون هملت است ،که دوستی و محبت به شما نشان دهد
به یاری خدا، از آن دریغ نخواهم داشت
،به کاخ برگردیم، و شما، خواهشمندم همواره لب از سخن بدوزید
زمانه از مدار خود به در گشته است
آه، چه رنج و شکنجه‌ای
که من برای آن زاده شدم تا آنرا باز برجهانم
بیایید، با هم برویم
من در اتاقم سرگرم دوخت و دوز بودم
که والاحضرت هملت
با ارخالق باز [ارخالق: نیم تنه‌ای کوتاه تر در زیر قبای مردان]
،رنگش مثل پیراهن خود سفید
...و سیمایی
...چنان ترحم انگیز
که گویی دورخ او را بیرون فرستاده تا وحشتهای آنرا بازگو کند
باری، در چنین حالی نزد من آمد
مچ دستم را گرفت
و سخت فشار داد
سپس به اندازه‌ی دست و بازوی خود دور شد
و دست دیگرش را اینطور بالای ابروانش نگه داشت
...و در چهره‌ام چنان نگاه دقیقی دوخت
که گویی می خواهد تصویرم را بکشد...
یک چند او به این حال ماند
و سرانجام بازوانم را کمی تکان داد
و سه بار بدین گونه سر جنباند
...و آهی چنان عمیق
...و چنان رقت انگیز سر داد
...که گویی می باید پیکرش از آن ازهم بپاشد
و زندگانیش به پایان برسد
آنگاه رهایم کرد
و همچنان که سرش از فراز شانه به سوی من بود
و گویی به کمک چشم ها راه خود را می جست
به همان حال از در بیرون رفت
...و تا به آخر پرتو چشمانش را
بر من تاباند...
!فرمانروای من، و شما بانوی من
بحث در این باره که فر شاهی ،چه باید باشد یا وظیفه چیست
...چرا روز روز است و شب شب است، و زمان زمان
جز هدر دادن روز و شب و زمان چیزی نیست
...از اینرو، چون ایجاز، روحِ دانایی است
،و اطناب، جوارح و پیرایه‌ی آن من سخن به ایجاز خواهم گفت
پسر بزرگوارتان دیوانه است
همچو کسی را من دیوانه می خوانم چه، اگر خواسته باشیم دیوانگی را درست تعریف کنیم
مگر جز این است که شخص دیوانه باشد و بس؟
به مطلب بپردازید و کمتر در پی هنرنمایی باشید
بانوی من، سوگند می خورم که هیچ در پی هنرنمایی نیستم
دیوانه بودن او درست است، و مسلم این هم درست است که جای تأسف است
و تأسف در این است که درست است
،صنعت پردازی احمقانه‌ای بود، برود پی کارش برای اینکه هیچ در پی هنرنمایی نیستم
آنچه باقی مانده همین است !و باقیمانده هم چنین است
تعمق بفرمایید
،من دختری دارم - یعنی تا زمانی که با من است دارمش -
و او، توجه بفرمایید، به مقتضای وظیفه شناسی و فرمانبرداری این را به من داده است
و اینک حدس بزنید و نتیجه بگیرید
به دوشیزه‌ی آسمانی و معبود جان من"
"اوفیلیای خوشگل
این کلمه‌ی بیجایی است، کلمه‌ی زشتی است
خوشگل" زشت است"
ولی گوش کنید می گوید
"...در سینه‌ی سفید دلاویزش این را"
بگذریم
این را هملت برایش نوشته است؟ - بانوی من، یک دم صبر بفرمایید -
همه را به درستی عرض می کنم
،تردید کن که ستارگان از آتش‌اند"
،تردید کن که خورشید در حرکت است
،حتی در راستی حقیقت تردید کن
اما در دوستی من هرگز تردید مکن
اوفیلیای گرامی! من در این زمینه ها خامم
و در این که ناله های خود را به وزن و آهنگ در آورم دستی ندارم
،ولی باور کن که تو را، ای که بر همه‌ی خوبان سری بیش از هر چیزی دوست دارم
خدانگهدار آن که، ای بانوی گردامی
تا زمانی که این تن از آن اوست همواره به تو تعلق دارد "هملت
این است آنچه دختر فرمانبردارم به من نشان داد
،و از آن گذشته، تقاضاهای او را
،و این که به چه وسیله، کی و در کجا بوده است
همه را به من گزارش کرد
و دخترتان عشق او را چگونه تلقی کرد؟
مگر چه تصوری درباره‌ی من دارید؟
تو را مردی درست و شرافتمند می دانم
!منت دارم که چنین باشم
باری، پس از آن که پی بردم این عشق پر شور بال می گشاید
من این عشق را با چشمانی بی اعتنا نگریستم؟
چه ممکن است تصور بفرمایید؟ نه، من راست به قلب مطلب رفتم
:و به دختر جوانم چنین گفتم
والاحضرت هملت شاهزاده‌ای است بیرون از" "مدار سرنوشت تو. چنین کاری شدنی نیست
...آنگاه به وی دستور دادم که در به روی خود
بر چاره سازی او ببندد و هیچ پیغام... و هیچ هدیه‌ای از او قبول نکند
و اما او، - مختصر بگویم، - همین که خود را رانده یافت، در اندوه افتاد
،پس از آن اشتها را از دست داد، سپس دچار بی خوابی شد ...آنگاه تنش ناتوان
و سپس مغزش علیل گردید و پیوسته ...از بد بتر شد تا کارش
...به این دیوانگی که اکنون به پریشان گوییش وا می دارد
و ما همه را در اندوه نشانده است کشید...
فکر می کنید که همین باشد؟
ممکن است، بسیار احتمال دارد
...می خواهم بدانم آیا هرگز اتفاق افتاده است که
من به صراحت بگویم "چنین است" و غیر از آن بوده باشد؟
تا جایی که من می دانم، نه
اگر کار جز این بود، این را از این جدا کنید
باز چگونه می توانیم به محک بیازماییم؟
شما می دانید که او گاه ساعتها در این سرسرا قدم می زند
چنین عادتی به راستی دارد - ...در یک همچو فرصتی -
من دخترم را به سوی او کیش می دهم
...و شما و من پشت پرده می مانیم و
ناظر برخوردشان می شویم... اگر او عاشق نباشد
،و عقل او به همین سبب زایل نشده باشد
...ترک رأی زنی دولت می کنم و
به مزرعه داری می روم تا... سر و کارم با گاری چیان باشد
امتحان می کنیم
ولی، ببینیدش، بیچاره چه غمگین می آید و سرگرم خواندن است
تشریف ببرید؛ استدعا می کنم هر دو تشریف ببرید
من هم اکنون خود را به او می رسانم
اوه، معذرت می خواهم
حال خداوندگار عزیزم هملت چطور است؟
خوب است، خدا را شکر - خداوندگارم، مرا می شناسید؟ -
بسیار خوب می شناسم، ماهی فروش هستید - نه، خداوندگار من، نیستم -
پس کاش به همان اندازه مرد درستکاری بودید - درستکار، خداوندگار من؟ -
...بله، آقا. در این دور زمانه از هر
ده هزار تن یک تن درستکار می توان دستچین کرد...
کاملاً درست است، خداوندگار من
...زیرا اگر خورشید در لاشه‌ی سگ مرده کرمهایی بپروراند
شما دختری دارید؟
بله، خداوندگار من - نگذاریدش آفتابی شود -
،بارداری نعمتی است
اما نه آن گونه که دخترتان می تواند باردار شود؛
دوست من، مراقب کار باشید
این را دیگر چه می گویید؟ همواره به فکر اوست
با این همه، اول مرا نشناخت؛ گفت ماهی فروش هستم
سخت، سخت گرفتار اوست
باز با او حرف می زنم
خداوندگار من، چه می خوانید؟
حرف، حرف، حرف
گفتگو سر چیست؟ خداوندگار من؟ - میان که و که؟ -
منظورم آن چیزی است که می خوانید، خداوندگار من - یک مشت افترا، آقا -
این هجاگوی بیشرم اینجا می گوید ...که پیران ریشِ خاکستری
و چهره‌ی چروکیده دارند... ...از چشمانشان عنبر غلیظ
و انگم آلو می تراود...
فراوان دچار کمبود فهم‌اند
و کپلهایشان سخت سست است
و من، آقا، گرچه این همه را در کمال قدرت باور دارم
باز دور از ادب می دانم که آن را بدین گونه روی کاغذ بیاورند
زیرا، خود شما، آقا ...اگر مثل خرچنگ می توانستید
پس پس بروید، به اندازه‌ی من پیر می شدید...
با آنکه این همه دیوانگی است، باز از منطق برکنار نیست
خداوندگار من، چطور است که از جریان هوا کنار بروید؟ - به گور بروم؟ -
راست است که آنجا از جریان هوا برکنار است
!گاه جوابهایش چه پر مغز است
،خداوندگار ارجمندم
خاکسارانه از شما رخصت رفتن می خواهم
شما، آقا، نمی توانید چیزی از من بخواهید که من خود با اشتیاقی بیشتر خواهان دادنش نباشم
جز جان خودم
این کتاب را بخوان
تظاهر بدین کار می تواند آب و رنگی به تنهایی‌ات ببخشد
اعلیحضرتا، اگر موافقت فرمایید، ما به جای خود می رویم
اوفیلیا، شما اینجا قدم بزنید
،خداوندگار من از اینجا برویم
!دیگر دم فرو بندیم
اوفیلیای زیبا
ای پری رو، در نیایشهای خود گناهان من همه را به یاد آر
،خداوندگار عزیزم
پس از آن همه روزها که گذشت، حال مبارکتان چطور است؟
با خاکساری سپاسگزارم
خوب، خوب، خوب
...خداوندگار من، یادگارهایی از شما نزد من است
که از چندی پیش می خواستم به شما بازگردانم
خواهش می کنم، اینک آنها را پس بگیرید
نه
من هرگز چیزی به شما نداده‌ام
خداوندگار ارجمندم، خودتان به خوبی می دانید که داده‌اید
...و همراه آن نیز سخنانی بس شیرین که
آن چیزها را باز گرانبهاتر می نمود...
،اما اینک که عطر خود را از دست داده‌اند آنها را پس بگیرید
...زیرا هدیه های گرانبها، اگر اهدا کننده نامهربان گردد
در دیده‌ی مردم شریف از ارج و بها می افتد
بفرمایید، خداوندگار من
آیا شما پاکدامنید؟
!خداوندگار من
من زمانی دوستت می داشتم
به راستی، خداوندگار من، شما همچو چیزی را به من باوراندید
نمی بایست باورم بدارید
!به دِیر برو
برای چه می خواهی گناهکارانی در دامن خود بپروانی؟
من خود کم و بیش درستکارم، و با این همه می توانم خود ...را به چیزهایی متهم دارم که
بهتر می بود هرگز از مادر زاده نمی شدم
،من بسیار خودبینم
،کینه توزم
جاه طلبم؛
به یک اشاره‌ی من، گناهان، بیش از آنچه اندیشه ...برای دریافتن و تخیل برای انگاشتن و
وقت برای به انجام رساندن آن لازم است... به سوی من روی می آورند
موجوداتی مانند من که میان زمین و آسمان می خزند، به چه کار می آیند؟
ما همه نابکاران گستاخی هستیم سخن هیچ یک از ما را باور مدار
سر خود گیر و به دیر برو
پدرتان کجاست؟
در خانه، خداوندگار من
درها بر او بسته باد، تا جز در خانه‌ی خود حماقتی از او سر نزند
خدانگهدار - !پروردگار مهربان، تو خود یاریش کن -
درباره‌ی بزکهاتان هم چیزهایی شنیده‌ام
خدا به شما چهره‌ای داده است، ولی شما خودتان را به صورت دیگری در می آورید
،با جست و خیز می رقصید، می خرامید ،نوک زبانی حرف می زنید
،به آنچه خدا آفریده نامهای مسخره می دهید از بی خبری‌تان مایه‌ی هرزگی می سازید
!به دیر برو؛ خدانگهار
یا اگر خواستار زناشویی هستی، همسر مردی احمق شو؛
چه آنان که خردمندند خوب می دانند شما چه غولهایی از ایشان می سازید
بروید، دیگر بیزار شده‌ام؛
همین هاست که دیوانه‌ام کرده
من می گویم که دیگر زناشویی نباید باشد
،آنان که تا کنون ازدواج کرده‌اند
،همه به جز یکی‌شان زنده خواهند ماند؛
و اما باقی مردم همچنان که هستند خواهند بود
!برو، به دیر برو
عشق! عواطفش در همچو مسیری نیست
،و آنچه می گوید، گرچه اندکی شیرازه گسسته است
به دیوانگی نمی ماند
...در روحش رازی است که
،مالیخولیا بر آن نشسته...
و آنچه از زیر آن سر از تخم به در خواهد کرد می ترسم مایه‌ی خطر باشد
...برای پیشگیری از آن رأی من بر این قرار گرفته است
که او را بی درنگ به انگلستان روانه کنیم
،شاید که سفر دریا و کشورهای دیگر ...با دیدنی های گوناگون آن
بتواند چیزی را که در قلبش جا گرفته، از آنجا بیرون براند
در این باره چه می گویید؟ - باید تدبیر درستی باشد -
با این همه، من هنوز یقین دارم که اصل ...این اندوه و سرآغاز آن
عشقی خوار داشته است...
!ها، اوفیلیا
نیازی نیست که گفته های حضرت هملت را برایمان بازگو کنید
ما خود همه را شنیدیم
خداوندگار من، چنانکه میل مبارک است رفتار کنید
می باید چنین کرد. دیوانگی شاهزادگان را نمی توان بی مراقبت گذاشت
بودن
یا نبودن
حرف در همین است
...آیا بزرگواری آدمی بیشتر در آن است
...زخم فلاخن و تیر بخت ستم پیشه را تاب آورد
،یا آنکه در برابر دریایی فتنه و آشوب سلاح برگیرد
...و با ایستادگی خویش بدان همه
پایان دهد؟...
،مردن
خفتن؛ نه بیش؛
...و پنداری که ما با خواب به دردهای قلب
و هزاران آسیب طبیعی، که نصیب... تن آدمی است پایان می دهیم؛
چنین فرجامی سخت خواستنی است
مردن، خفتن؛
،خفتن
شاید هم خواب دیدن؛
آه، دشواری کار همین جاست
،زیرا تصور آن که در این خواب مرگ ...پس از آن که از این هیاهوی کشنده
...فارغ شدیم چه رویاهایی به سراغمان توانند آمد
می باید ما را در عزم خود سست کند...
و همین است که موجب می شود عمر مصایب تا بدین حد دراز باشد
...به راستی، چه کسی به تازیانه ها و خواریهای زمانه
...و بیداد ستمگران
...و اهانت مردم خودبین
...و دلهره‌ی عشقِ خوارداشته
...و دیر جنبی قانون
...و گستاخی دیوانیان
و پاسخ ردی که شایستگان شکیبا از ...فرومایگان می شنوند تن می داد
...و حال آن که می توانست خود را با خنجری
برهنه آسوده سازد؟...
چه کسی زیر چنین باری می رفت
،و عرق ریزان از زندگی توانفرسا ناله می کرد
،مگر بدان رو که هراس چیزی پس از مرگ
این سرزمین ناشناخته که هیچ مسافری ،دوباره از مرز آن باز نیامده است
...اراده را سرگشته می دارد
و موجب می شود تا بدبختیهایی را ...که بدان دچاریم تحمل کنیم
و به سوی دیگر بلاها که چیزی از... چگونگی‌شان نمی دانیم نگریزیم
پس ادراک است که ما همه را بزدل می گرداند؛
...بدین‌سان رنگ اصلی عزم از سایه‌ی نزار اندیشه
که بر آن می افتد بیمارگونه می نماید...
...و کارهای بزرگ و خطیر
...به همین سبب از مسیر خود منحرف می گردد
و حتی نام عمل را از دست می دهد...
خداوندگار من، برایتان خبری آورده‌ام
خداوندگار من، بازیگران از راه رسیده‌اند
مقدم آن که در نقش شاه بازی می کند گرامی خواهد بود؛
،بهترین بازیگران جهان
خواه در تراژدی، خواه در کمدی یا نمایش تاریخی، روستایی
،کمدی روستایی، کمدی تاریخی روستایی
،تراژدی تاریخی، تراژیکو کمدی تاریخی و روستایی
برایشان نه آثار سِنِکا زیاده سنگین است و نه آثار پلاتوس سِنِکا: فیلسوف رومی / پلاتوس: شاعر طنز گو و] [کمدی نویس روم باستان
به راستی همتا ندارند
خوش آمدید، آقایان؛ همه‌تان خوش آمدید
از دیدارت بسیار خوشوقتم
خوش آمدید، دوستان
،اوه! دوست دیرین من! پس از آخرین بار که دیدمت گرد رخسارت حاشیه‌ بسته‌ای
آیا برای آن به دانمارک آمده‌ای که ریش مرا بچسبی؟
!هاه، شما بانوی جوان و دلبرم
به مریم عذرا سوگند، پس از آن آخرین دیدارمان، وجود مبارک به آسمان نزدیکتر شده است
خدا کند که صدایتان مثل سکه‌ی ترک خورده نباشد که از رواج بیفتد
آقایان، شما همه خوش آمدید
خداوندگار من، ترتیبی بدهید که بازیگران را در جای نیکی فرود آرند
می شنوید؟ دستور بدهید با ایشان به خوبی رفتار کنند
آنان وجیزه و گزارش مختصر این روزگارند
پس از مرگ اگر کتیبه‌ی ناشایستی بر گورتان باشد بهتر از آن است که در زنده بودن دچار بدزبانی‌شان بشوید
خداوندگار من، به قدر شایستگی‌شان از ایشان پذیرایی خواهم کرد
.به جان مسیح، خیلی از آن بهتر ،اگر از هر کسی به قدر شایستگی‌اش پذیرایی شود کیست که از تازیانه جان به در برد؟
از آنها فراخور شرف و بزرگواری خودتان پذیرایی کنید
و هرچه شایستگی‌شان کمتر باشد، نیکی‌هایتان ارج بیشتری خواهد داشت. راهنمایی‌شان کنید
بیاید، آقایان - دوستان من، به دنبال او بروید -
فردا برای ما نمایش خواهید داد
،گوش کن، دوست دیرین من
آیا می توانید نمایش "قتل گونزاگو" را بازی کنید؟
بله، خداوندگار من - فردا شب نمایش خواهیم داشت -
...در صورت لزوم، آیا می توانید روی 12 تا 16 سطر
که من خواهم نوشت کار کنید و آن... را در نمایشنامه بگنجانید، نه؟
چرا، خداوندگار من
بسیار خوب. دنبال این جناب بروید و مبادا ریشخندش بکنید
نمایش دامی خواهد بود که با آن وجدان شاه را شکار خواهم کرد
این قطعه را، خواهش می کنم، به همان ...شیوه که برایتان خوانده‌ام
با لحنی شمرده و بی تکلف، تقریر کنید...
اما اگر همچون بسیاری از بازیگرانتان ،بخواهید نعره بکشید
همان بهتر که من این کار را بر عهده‌ی جارچی بگذارم
،اینطور هم هوا را با دست خود نشکافید ...بلکه از همه بابت
نرم و سنجیده باشید...
،شما، در کشاکش سیلاب و توفان ،و یا اگر بتوان گفت، دیوبادِ سودا
می باید چنان خویشتن داری در خود سراغ کنید و پدید آورید که بتواند آن را رام و هموار سازد
اوه! من از این مردکهای کلاه گیس به سر ...که عواطف سودایی را پاره پاره
...و ریز ریز می کنند و گوش تماشاگران را...
که غالباً جز لالبازی نامفهوم و جز ...هیاهو چیزی در نمی یابند
می درند، راستی به جان آزرده می شوم...
دلم می خواهد این مردک ها را به باد شلاق بگیرم
خواهش می کنم، از این شیوه‌ی بازی بپرهیزید
والاحضرت اطمینان داشته باشند
همچنین پر بیحال نباشید، بلکه عقل و تمیز خود را مقتدای کار خویش سازید
حرکات خود را مناسب گفتار و گفتار را هماهنگ حرکات خود کنید
و خاصه بپرهیزید از آنکه از حد خویشتنداری و آزرم طبیعی در گذرید
زیرا هر گونه افراطی از این دست از منظور و مراد نمایش به دور است
...هدف نمایش از آغاز چنین بوده
...و هنوز هم هست که اگر بتوان گفت
...آیینه‌ای در برابر طبیعت نگه دارد
...و چهره‌ی فضیلت و تصویر رذالت
...را بدانها بنماید و
...به زمانه و هیئت اجتماع نشان دهد
بر چه رنگ و چه رسمی است...
،حال اگر کار به افراط کشانده شود
اگر هم مشتی نادان از آن به خنده در آیند، جز آزردن مردم صاحب تمیز ثمری نخواهد داشت
اما خرده گیری یک تن از اینان باید بیش از تأیید سراسر یک تالار از آن گروه دیگر برایتان ارزش داشته باشد
اوه! بازیگرانی هستند که من بازی‌شان را دیده‌ام
و از دیگران، آن هم به چه زبانی، تمجیدشان را شنیده‌ام ،اما، خدا بر من ببخشاید
حرکاتشان و لحن گفتارشان نه به مسیحی !می رفت، نه به کافر و نه حتی به آدمیزاد
چنان می خرامیدند و چنان نعره سر می دادند که به گمانم آب و گل‌شان را یکی از کارآموزان طبیعت سرشته بود
و خوب هم از کار در نیاورده بود، بس که به زشتی ادای آدمیان را در می آوردند
امیدوارم که ما این نقیصه را تا اندازه‌ای در خود رفع کرده باشیم
اوه! به کلی رفعش کنید
،و نگذارید کسانی که در نقش دلقک بازی می کنند بیش از آنچه برایشان پیش بینی شده حرف بزنند؛
...چه برخی از ایشان هستند که خود خنده سر می دهند
،تا آن دسته از تماشاییان را که بیمایه ترند با خود بخندانند
اما درست در همان اثنا نکته‌ی مهمی در نمایشنامه هست که می باید بدان توجه داشت
این کار ناپسند است و در احمقی که بدان مبادرت می ورزد نشانه‌ی فزون طلبی بسیار محقری است
خوب، دیگر آماده شوید
خوب، خداوندگار من! آیا شاه به تماشای این شاهکار خواهد آمد؟
بله، باتفاق شهبانو؛ و همین دم می رسند
به بازیگران بگویید که شتاب کنند - به چشم، خداوندگار من -
هوراشیو - خداوندگار عزیز، گوش به فرمانم -
مراقب عموی من باش. با هوشیاری مراقب او باش؛ - به چشم، خداوندگار من -
برای دیدن نمایش می آیند؛ باید خودم را به بی عاری بزنم به جای خود بروید
حال برادرزاده‌مان هملت چطور است؟
بسیار خوب، به خدا؛ بر سفره‌ی سمندر نشسته‌ام
هوا می خورم و وعده و نوید فرو می دهم؛ اما خروس اخته را این جور پرورش نمی دهند
من از این جواب سر در نمی آورم، هملت؛ این گفته ها به کار من نمی آید
،همچنانکه دیگر به کار خود من هم نمی آید. خداوندگار من می گفتید که یک بار در دانشگاه بازی کرده‌اید؟
بله، خداوندگار من، و گفته شد که بازیگر خوبی هستم
در چه نقشی بازی می کردید؟ - در نقش جولیوس سزار -
در کاپیتول کشته شدم. بروتوس مرا کشت
چه سنگدلی بود او که گوساله‌ای بدین پرواری را آنجا کشت
آیا بازیگران آماده‌اند؟ - بله، خداوندگار من، منتظر دستور هستند -
هملت جان، بیا اینجا کنار من بنشین
نه، مادر جان، آهنربای قویتری اینجاست
اوهوم! متوجه شدید چه گفت؟
خانم، آیا می توانم در دامنتان دراز بکشم؟
نه، خداوندگار من - می خواستم بگویم که سرم را بر دامنتان بگذارم -
بله، خداوندگار من - فکر می کنید منظور زشتی داشتم؟ -
من هیچ فکری نمی کنم، خداوندگار من - میان ساقهای دوشیزگان دراز کشیدن خوب فکری است -
چه فرمودید، خداوندگار من؟ - هیچ -
سرخوشید، خداوندگار من - که، من؟ -
بله، خداوندگار من - به خدا، من رند بذله گوی شما هستم و بس -
مگر انسان بهتر از سرخوش بودن کاری دارد؟
،مثلاً ببینید، مادرم چه شاد و خندان به نظر می رسد !و حال آن که دو ساعت بیش نیست که پدرم مرده است
نه، خداوندگار من، دو بار دو ماه می شود
این همه؟! نه، پس بگذار شیطان سیاه بپوشد؛ و اما من رخت سمور به تن خواهم کرد
پروردگارا! دو ماه پیش مرده و هنوز فراموش نشده؟
پس می توان امیدوار بود که خاطره‌ی یک مرد بزرگ شش ماهی پس از خودش زنده بماند؛
،برای خودمان و این نمایش‌مان
،از شما استدعا داریم کرنش کنان
گوش بفرمایید با لطف و شکیبایی‌تان
این پیش پرده است یا سجع مهر؟ - کوتاه بود، خداوندگار من -
مانند عمر محبت در زنان
!چه زبان نیشداری، خداوندگار من، چه زبان نیشداری
،اگر خواسته باشید نیشم را بیرون بکشید ناله‌تان در خواهد آمد
!برایم مشعل بیاورید
!برویم
!مشعل! مشعل
بگذار آهوی زخم خورده برود و مویه سر دهد
و گوزن آسیب ندیده بازی و نشاط کند؛
زیرا، هنگامی که برخی در خوابند برخی دیگر باید بیدار بمانند
چرخ روزگار بر این نمط می گردد
آخ، هوراشیوی عزیزم، برای گفته های شبح حاضرم هزار لیره بدهم. آیا متوجه شدی؟
بسیار خوب، خداوندگار من - آنجا که سخن از زهر به میان آمد؟ -
بسیار خوب متوجهش بودم - !برکت خدا بر شما، آقا -
خداوندگار عزیزم، اجازه بدهید کلمه‌ای به عرض برسانم - ای آقا، یک داستان کامل -
...شاه، قربان - خوب، آقا، در چه کاراند؟ -
از اینجا سخت برافروخته رفته است - برافروخته از میخواری، آقا؟ -
نه، خداوندگار من بلکه از جوشش صفرا
اگر این را به اطلاع پزشکش می رساندید نمونه‌ی بهتری از عقلتان به دست می دادید
،زیرا، اگر پالودن مزاجش به عهده‌ی من باشد شاید صفرا در او بیشتر به جوش بیاید
خداوندگار عزیزم، سخنانتان را در حد معینی نگه دارید و این گونه به سرکشی از برابر مطلبم رم نکنید
رام هستم، آقا. بفرمایید - ...مادرتان، شهبانو، با خاطری بسیار آزرده -
مرا نزد شما فرستاده‌اند... - خوش آمدید -
نه، خداوندگار عزیزم، این تعارف مناسب مقام نیست
اگر لطف بفرمایید و پاسخ معقولی به من بدهید، من به دستور مادرتان عمل خواهم کرد
وگرنه کارم با پوزش خواستن از شما و بازگشتنم پایان می یابد
نمی توانم، آقا - چه چیز، خداوندگار من؟ -
این که پاسخ معقولی به شما بدهم، حواسم پریشان است
،ولی اگر، آقا، جوابی بخواهید که در حد امکان من باشد ،در آن صورت گوش به فرمان شما
یا چنان که خودتان می گفتید، گوش به فرمان مادرم هستم پس، دیگر کافی است، به اصل مطلب بپردازیم
...می گفتید مادرم - میل دارد پیش از آنکه برای خفتن بروید، در - اتاق خود با شما سخن بگوید
!اگر نه یک بار، ده بار هم مادرمان باشند، به سر و چشم کار دیگری باز با ما ندارید؟
خداوندگار من، شهبانو می خواهد هم اکنون با شما سخن بگوید
آن ابر را آنجا می بینید که تقریباً به شکل شتر است؟
به نماز سوگند، به راستی گویی شتری است
به گمانم شبیه راسو است
ها، همان پشت راسو - یا انگار نهنگ؟ -
بله به نهنگ خیلی شباهت دارد
پس، هم اکنون نزد مادرم خواهم آمد
همین را به عرض خواهم رساند
هم اکنون" گفتنش آسان است"
دوستان من، مرا تنها بگذارید
،اینک جادویی ترین ساعت شب
ساعتی که در آن گورستان دهن باز می کند و ...دوزخ نفس طاعونی خود را
بر جهان می دمد...
...اکنون می توانم خون گرم بنوشم
و دست به چنان کار دهشت انگیزی بزنم که... روز از دیدنش بر خود بلرزد
!ولی، آرام
نخست نزد مادرم بروم
آه، ای قلب من، سرشت انسانی خود را از دست مده؛
هیچ نگذار که روح نرو در این سینه‌ی استوار راه یابد نرو: امپراتور روم، مشهور به خونخواری و هرزگی؛] [او برادر، مادر و زن خود را کشته است
چنان کن که من بیرحم باشم، نه بد سرشت
سخنان من چون خنجری بر او فرود خواهند آمد؛
اما خنجر به کار نخواهم برد
،خداوندگار من
اینک نزد مادر خود می رود
من پشت پرده جا می گیرم تا گوش بدهم
یقین دارم که شهبانو او را به سختی سرزنش خواهد کرد؛ ...ولی، همچنان که خود فرمودید
و گفته‌ی بس خردمندانه ای بود، بهتر است به جز مادر... ،که طبیعت وی را به جانبداری وا می دارد
کس دیگر در جای مناسبی قرار بگیرد... تا بتواند گفتگوشان را بشنود
به سلامت باشید، فرمانروای من؛ پیش از آنکه به ...بستر بروید، شرفیاب خواهم شد
و آنچه را که دریافته‌ام به عرض خواهم رساند...
سپاسگزارم، آقای عزیز
اوه! تبهکاری من پلید است و آسمان را به گند می آلاید؛
:نخستین و کهنترین لعنی که نازل شد بر آن سنگینی می کند
!کشتن برادر
با آنکه دلم سخت مشتاق است، از دعا کردن عاجزم
ولی، اگر هم این دست نفرین شده از ...خون برادر آستر یافته باشد
باز آیا در آسمانهای رحمت چندان ...باران نیست که آن را بشوید
و به سفیدی برف گرداند؟...
آه، چه دعایی شایسته‌ی حال من تواند بود؟
قتل شنیع مرا بر من ببخش"؟"
...نه، این ممکن نیست؛ زیرا من همچنان از ثمرات قتل
،که انگیزه‌ی من در این کار بود...
...یعنی از تاج شاهی و اقتدار
شهبانوی خود، برخوردارم...
!اوه! چه بیچارگی
!چه دلی به سیاهی مرگ
!ای فرشتگان، یاریم کنید
شاید کار به نیکی بینجامد
...اکنون که سرگرم دعا است
می توانم کارش را بسازم...
هم اینک اقدام می کنم
ولی، در این حال، به آسمان خواهد پیوست
با چنین کاری آیا من انتقام رفته‌ام؟
باید سنجید
،ناکسی پدرم را می کشد
،و به کیفر این کار، من، تنها پسرش این ناکس را به بهشت می فرستم
به، این کار مزدوری است، نه انتقام
...او پدرم را هنگامی غافلگیر کرد که گناهانش همه
به شادابی گلهای بهاری شکفته بود...
و تنها خدا می داند چه حسابی می بایست پس بدهد
اما در مورد این یک، به فتوای خرد پیداست که وام سنگینی بر ذمه دارد
پس اگر من جان او را هنگامی بگیرم که سرگرم تطهیر است روح خویش است
،و برای سفر آخرت آماده و در خور گشته آیا از او انتقام کشیده‌ام؟
نه
ای شمشیر من، فرود میا، خود را برای زخمی دهشتبارتر نگهدار
،هنگامی که او مست خفته، یا دیوانه‌ی خشم گشته
،یا در بستر زناکاری سرخوش از لذت است
یا هنگام قمار، یا هنگامی که ناسزا بر زبان دارد، یا سرگرم کاری است که هیچ بوی رستگاری از آن نمی توان شنید
آنگاه چنان سرنگونش کن که پاشنه هایش بر آسمان جفته زند
و روحش بر مثال دوزخی که بدان خواهد شتافت سیاه و نفرین شده باشد
مادرم در انتظار است
اما این دارو جز برای آن نیست که روزهای بیماریت به درازا بکشد
،سخنانم رو به آسمان دارند
اما اندیشه‌ام بر زمین می ماند
سخن تا اندیشه با وی همراه نباشد هرگز به آسمان دسترس ندارد
همین دم خواهد آمد
البته با وی درشتی کنید. به او بگویید گز افکاریهایش ...از حد تحمل در گذشته
و علیاحضرت ناچار بوده‌اند خود را میان او... و خشمی خانمان سوز حایل کنند
من در این گوشه بی حرکت و بی صدا می مانم
خواهش می کنم، با وی تند و رک باشید - مادر -
مادر
به شما اطمینان می دهم؛ نترسید
بروید، اینک می آید
خوب، مادر، چه کارم داشتید؟ - هملت، تو پدرت را سخت آزرده‌ای -
مادر، شما پدرم را سخت آزرده‌اید
خوب، خوب، یاوه جواب می دهید
خوب، خوب، هرزه سؤال می کنید
ها، چه گفتی هملت؟ - شما چه فرمایشی دارید؟ -
فراموش کرده‌ای من که هستم؟ - !اوه، نه، به صلیب مسیح سوگند -
شما شهبانویید، زن برادر شوهرتان
و، -ای کاش چنین نبود،- مادر من
پس اگر این است، کسانی را بر تو - می گمارم که بتوانند با تو حرف بزنند نه، نه، بنشینید -
از اینجا تکان نخواهید خورد؛
جایی نخواهید رفت، تا من آیینه‌ای در برابرتان بگیرم که بتوانید تا ژرفنای وجود خود را در آن ببینید
چی می خواهی بکنی؟ مبادا خواسته باشی مرا بکشی؟ !های، کمک
!کمک، کمک - !کمک، کمک -
ها، چه؟ اینجا موش بود؟
شرط یک سکه‌ی طلا که مُرد
مُرد
وای، این چه کاری بود کردی؟
،نمی دانم
آیا شاه بود؟
!اوه، چه کار نسنجیده و خونینی
کار خونین، مادر جان، تقریباً به همان ...زشتی که شاهی را بکشند
و به همسری برادرش در آیند...
شاهی را بکشند؟
بله، خانم
همین که گفتم
،بیچاره‌ی احمق بی پروای فضول !بدرود
تو را به جای بهتر از تو گرفتم
با سرنوشت خود بساز
می بینی که خوشخدمتی از حد که بگذرد گاه خطرناک است
این گونه دستهاتان را به هم نپیچانید؛ بنشینید ...خاموش بمانید
تا من قلبتان را بچلانم؛ و اگر از ماده‌ای نرم و... نفوذ پذیر ساخته شده باشد، در این کار توفیق خواهم یافت
مگر من چه کرده‌ام که به خود جرأت می دهی زبانت را با چنین خشونتی در حق من به کار بری؟
،کاری که لطف و سرخی دلنشین آزرم را لکه دار می سازد
پارسایی را به دورویی منسوب می دارد، پیشانی پر صفای ...عشق معصوم را از زیور گلهای سرخ عاری می کند
و بر آن داغ ننگ می زند، و پیمان زناشویی را... همچون سوگند نرد بازان دروغ می نماید؛
وای بر من، این کدام عمل است؟ - !اینجا، به این تصویر و سپس به این یک بنگرید -
دو تصویر از دو برادر
ببینید، چه فر و شکوهی بر این سیما بود
چشمانی که به کردار مارس فرمان می دهد و تهدید می کند
با برازندگی قامت مرکور، پیک خدایان، هنگامی که بر تارک آسمان سای کوهی فرود می آید
به راستی، هیئت و ترکیبی که گویی هر یک از ...خدایان مهر خود را بر آن نهاده اند
تا مژده‌ی ظهور مردی بزرگ را به جهان بدهند...
چنین کسی شوهرتان بود و اکنون بنگرید چه چیزی در پی او است
این شوهر تازه‌ی شماست، خوشه‌ی سن زده‌ای که خوشه‌ی سالم را پژمراند
آیا چشم دارید؟ ،نمی توانید بگویید که این از سر دلباختگی بوده است
،زیرا در سن و سالی که شما هستید شور سرکشی خون فروکش می کند و رام می شود
و خود را به دست خرد می سپارد و کدام خرد پس از آن یکی به این یک روی می آورد؟
کدام اهریمن بود که چنین فریبتان داد؟
کو سرخی تو، ای شرم؟ اگر دوزخ بتواند در اندام ...زن کلان سالی سر به نافرمانی بر آرد
پس همان به که پرهیزگاری در برابر... شعله های شور جوانی همچون موم باشد
!آه، هملت، بیش از این مگو
تو نگاه مرا به ژرفنای روح من برگردانده‌ای
و من بس لکه ها و جودانه های سیاه بر آن می بینم که رنگ آن دیگر زایل نخواهد شد
...آری، در بستری آلوده میان بوی تند عرق زندگی کردن
و در تباهی فرو رفتن، و در آن خوکدانی پلشت تن... ...به نوازش و آمیزش دادن
آخ، بیش از این با من مگو! سخنانت همچون خنجر در گوشم فرو می رود
!هملت نازنینم، بیش مگو - یک آدم کش فرومایه -
یک زر خرید که بیست یک از ده یک خداوندگار پیشین‌تان هم ارزش ندارد
کیسه بُر قدرت و فرمانروایی که افسر گرانبهای !شاهی را از قفسه‌اش دزدیده
!دیگر نگو - ...شاه وصله پینه شده -
ای نگهبانان آسمانی، نجاتم دهید و !در زیر بالهای خود بگیرید
اعلیحضرتا، چه فرمایشی دارید؟
!افسوس! دیوانه است
مبادا برای سرزنش پسر کاهل کوش خود آمده باشید
که فرصت را و شور سودا را به هدر داده
در امر مهم اجرای فرمان هراس انگیزتان تأخیر روا می دارد؟
!آوه، بگویید
فراموش مکن
دیدار من جز برای آن نیست که عزم سستی گرفته‌ی تو را برانگیزم
:ولی، بنگر مادرت را سرگشتگی از پا در افکنده؛
اوه، میان او و روحش که در کشاکش است میانجی شو
با او سخن بگو، هملت
بانوی من، چه‌تان می شود؟
وای! خود شما را چه می شود که چشمتان را ...به فضای خالی دوخته‌اید
و با هوای غیر مادی سخن می گویید؟...
...پسر بزرگوارم! بر تاب و شعله های آتش خشمت
آب سرد شکیبایی بپاش...
نگاهت را به چه دوخته‌ای؟
به او، به او
!ببینید، رنگ پریده چه خیره می نگرد
...اگر او در این هیئت امر خود را به سنگ هم می گفت
دست اندر کار می شد...
،نگاهتان را بر من ندوزید
مبادا که با این دلسوزی خود نیت صعب مرا دگرگون سازید
چنان که به جای خون اشک بریزم
با که در سخن هستی؟
آیا آنجا چیزی نمی بینید؟
نه، هیچ چیز
ولی هر آنچه هست همه را می بینم - هیچ چیز هم نشنیدید؟ -
نه، هیچ چیز، جز گفتگوی خود ما
!آخر، آنجا نگاه کنید! ببینید چه گونه به در می رود
پدرم، در جامه‌ای که هنگام زندگی داشت
نگاه کنید، هم اینک از آن در بیرون می رود
این همه ساخته و پرداخته‌ی مغز شماست
هذیان در آفریدن این نقش های بیجان دستی دارد
هذیان؟
نبض من به اندازه‌ی نبض شما منظم می زند
و همان گونه زمزمه‌ی تندرستی سر می دهد
مادر، اوه، برای خدا روح خود را به ...این روغن چرب و نرم نیندایید
که گویا دیوانگی من است که در سخن آمده... نه خطاکاری شما
پیش خدا به گناه اعتراف کنید
از آنچه گذشت پشیمان شوید و در آینده از آن بپرهیزید
در پای گیاه هرز کود نپاشید که انبوه تر گردد
این خیرخواهی مرا هم بر من ببخشید
آخ، هملت، قلبم را به دو نیم کردی
!اوه
آن نیمه را که بدتر است دور بیفکنید
و با نیمه‌ی دیگر پاکتر زندگی کنید
شب به خیر
ولی به بستر عمویم نروید؛
اگر هم پرهیزگاری در شما نیست، بدان تظاهر کنید
امشب خودداری ورزید
و همین خود امساک بعدی را اندکی آسانتر خواهد کرد
و آن که از پی آن خواهد آمد باز آسانتر خواهد بود
چه، عادت کم و بیش می تواند مهر و نشان طبیعت را دگرگون سازد
یک بار دیگر، شب به خیر
و هنگامی که خود آرزومند دعای خیر می شوید
از شما تمنای دعای خیر دارم
من برای مهربان بودن باید سنگدل باشم
من باید رهسپار انگلستان شوم، می دانید؟
:افسوس! فراموش کرده بودم
چنین تصمیمی هست
نامه ها سر به مهر آماده است
،این مرد که ناگزیرم می سازد تا بار و بندیلم را ببندم
من هم روده هایش را تا اتاق مجاور می کشم
...به راستی این مشاور شاه که در زندگی
...فرومایه‌ای ابله و پرگو بود...
اینک بس آرام و رازپوش و باوقار است...
بیایید، آقا، تا با شما کارمان را به پایان برسانیم
شب به خیر، مادر
خوب، هملت، پولونیوس کجاست؟
سر شام - !سر شام -
کجا؟
،نه در جایی که سرگرم خوردن باشد بلکه آنجا که می خورندش
انجمنی از کرم های سیاستمدار به جانش افتاده‌اند
در زمینه‌ی خورد و خوراک یگانه سرور و سالار شما کرم است
ما همه گونه جانوران را پرورش می دهیم تا خود پروار شویم
و باز ما برای کرمهاست که خود را پروار می کنیم
،شاه فربه و گدای لاغر دو خورش متفاوت بیش نیستند دو خورش بر سر یک میز
همین و بس - !افسوس! افسوس -
هر کس می تواند با کرمی که شاهی را خورده است ماهی بگیرد
و باز از آن ماهی که کرم را خورده است خود بخورد
منظورت از این سخن چیست؟ - هیچ -
جز آنکه به شما نشان دهم چگونه ممکن است گذار شاهی از روده های گدایی بیفتد
پولونیوس کجاست؟ - در آسمان؛ -
،کسی را به آنجا بفرستید تا ببیند و اگر پیک‌تان او را نیافت
خودتان جای دیگر به جستجویش بروید
،ولی به راستی، اگر تا یک ماه دیگر پیدایش نکردید
ناچار بویش را وقتی که از پلکان دهلیز بالا می رود خواهید شنید
!بروید آنجا بجوییدش
همانجا خواهد ماند تا شما برسید
هملت، برای حفظ جان خودت که برای ما همان قدر گرامی است
،که کاری که از تو سر زده سخت موجب اندوه ماست
می باید با شتابی آتشین از اینجا بروی
،خودت را آماده کن ...کشتی حاضر
،و باد مساعد است... و همه چیز ساخته‌ی سفر انگلستان
!سفر انگلستان - بله، هملت -
خوب - اگر بر نیت ما آگهی داشتی، می دیدی - که به راستی خوب است
من فرشته‌ای را می بینم که بر آن آگاه است
!ولی، خوب؛ برویم به انگلستان
!خدانگهدار، مادر جان
مرا پدر مهربانت بگو، هملت
مادرم
مادر و پدر زن و شوهرند
و زن و شوهر هم هر دو یک تن‌اند؛
...پس
همان مادرم
،خوب
!برویم به انگلستان - پا به پا به دنبالش بروید، زود به کشتی بنشانیدش -
معطل نشوید. می خواهم تا شب از اینجا رفته باشد !بروید
هر آنچه به این امر ارتباط دارد آماده شده و به مهر و امضا رسیده است
خواهش می کنم، شتاب کنید
،و تو ای انگلستان، اگر هیچ به دوستی من ارج می نهی
...باید که در به کار بستن فرمان شاهانه‌ی ما
...که به تفصیل آمده...
بیدرنگ هملت را بکشی، هیچ اهمال نورزی...
!فرمان ببر، ای انگلستان
چه او همچون تب دق در خونم تاخته است
و تو می باید درمانم کنی
تا زمانی که ندانم این کار به انجام رسیده است، هر چه پیشم آید، باز هیچگاه روی شادی نخواهم دید
کجاست شهبانوی زیبای دانمارک؟
ها، چه می خواستید، اوفیلیا؟
چه می گوئید؟
نه، خواهش می کنم گوش کنید
♩ ،مُرد و رفتش، ای بانوی من
♩ :مُرد و رفت
♩ سبزه‌ی نو دمیده بر بالای سرش
♩ با سنگی بر پایین پایش
...خوب، دیگر، اوفیلیا
:خواهش می کنم، گوش بدهید
♩ ...با کفنی به سفیدی برف کوهساران
♩ آراسته به گلهای خوشبو - آخ! خداوندگار من، ببینیدش -
♩ به گور رفت، بی آنکه عشقی پاک
♩ باران اشک بر او بریزد
دوشیزه‌ی زیبا، حالتان چه طور است؟
خوب، خدا عوضتان بدهد
می گویند که جغد دختر نانوا بود
،خدایا، ما می دانیم چه هستیم اما نمی دانیم چه ممکن است بشویم
!خدا سفره‌تان را برکت دهاد
به پدرش می اندیشد
امیدوارم کارها به خیر بینجامد
:باید شکیبا بود
...ولی، وقتی که به یاد می آورم که او را در
خاک سرد نهادند، از گریه خودداری نمی توانم...
برادرم خبر خواهد یافت
به همین سبب از راهنمایی مهر آمیزتان تشکر می کنم
!کالسکه‌ام را بیارند
شب به خیر، بانوان؛
!شب به خیر، بانوان نازنین
!شب به خیر
از پی‌اش بروید و خوب مراقبش باشید، خواهش می کنم
!آخ، گرترود، گرترود
هنگامی که رنج و مصیبت به کسی روی می آورد، هیچ گاه ،به صورت جاسوسانی منفرد نیست
بلکه گروه گروه پیش می آید
نخست پدرش کشته می شود
سپس پسرتان از اینجا می رود
و نیز مردم برآشفته‌اند، و در زمزمه و اندیشه های تیره و ناگوار در افتاده‌اند
بیچاره اوفیلیا
که از خود به در شده و از خردِ روشن
،و سرانجام، چیزی که به تنهایی از اینهمه وخیمتر است
...برادرش پنهانی از فرانسه باز آمده
و وز وز صداها کم نیست که گوش او را با سخنان زهرآگین درباره‌ی مرگ پدرش آلوده دارد
...حال آنکه او خود در تهدید کردن شخص ما
تردید نمی کند...
آخ، گرترود عزیزم
...این همه به سان خمپاره از چندین جا
مرگ نو به نو بر من می فرستند...
ها؟ چه خبر؟
خداوندگار من، چند نامه از هملت رسیده است - نامه از هملت؟ -
،این یک برای اعلیحضرت و این دیگری برای شهبانو
چه کسی آورد؟ - خداوندگار من، گفته می شود چند تن ملوان -
ما را تنها بگذارید
برکت خدا بر شما، آقا
و بر تو نیز - به خواست خدا، آقا -
این نامه، آقا، برای شماست. سفیری که روانه‌ی انگلستان بود آن را نوشته
اگر نامتان چنانکه به من گفته‌اند هوراشیو باشد
هوراشیو
ما دو روزی بیش در دریا نبودیم
که یک دزد بسیار بی باک دریایی سر به تعاقب ما نهاد
کشتی ما در رفتار زیاده کند بود
و ما ناچار دست به دامن دلیری زدیم
و من به هنگام برخورد خود را به عرشه‌ی کشتی آنان در انداختم
همان دم آنان از کشتی ما فاصله گرفتند
و من به تنهایی در دستشان اسیر ماندم
آنان با من همچون دزدانی جوانمرد رفتار کردند
ولی البته می دانستند چه می کنند
من می بایست برایشان مفید باشم
خودت با چنان شتابی که گویی از برابر مرگ می گریزی خود را به من برسان
این ملوانان جوانمرد تو را به جایی که من هستم راهبر خواهند شد
به سلامت باش. آن که می دانی از آن تو است، هملت
♩ ،دختر گفت: پیش از آنکه بر من دست یابی
♩ وعده‌ی زناشویی به من می دادی
♩ به آفتاب سوگند که چنین می کردم
بیایید، تا بعد مرا به سوی کسی که این نامه ها را از او دارید ببرید
!مرگش چگونه بود؟ مرا نمی توان گول زد
!سوگند فرمانبرداریم، به جهنم !پیمان وفاداریم، به درک سیاه
من از لعنت ابدی باکی ندارم !همین قدر انتقام پدرم را به تمامی بکشم
...لایرتیس عزیزم، شما که می خواهید از حقیقت
مرگ پدر گرامی‌تان با خبر شوید... ...آیا لازمه‌ی کین خواهی‌تان این است
که بی نگرش پای دوست و دشمن و برنده و بازنده را به یک سان به میان بکشید؟
به کسی جز دشمنانش کاری ندارم - خوب، آیا می خواهید بشناسیدشان؟ -
بازوانم را به روی دوستان مشفقش بدین سان باز می کنم
ها، اینک همچون فرزندی خوب و آزاد مردی واقعی سخن می گویی
این که من در مرگ پدرتان بیگناهم و خود ...نیز به نحوی دردناک از آن در اندوهم
این نکته بی کم و کاست همچون روز... در چشم‌تان بر شما روشن خواهد شد
به آواز بخوانید - این هیاهو چیست؟ -
♩ نگونسار، نگونسار
خواهر مهربان
!اوفیلیای نازنین
آن مباشر دغلکار بود که دختر اربابش را دزدید
!ای تب، مغز مرا خشک کن
ای گل سرخ اردیبهشت
آخر، خدایا، مگر ممکن است که عقل دختران جوان مانند عمر پیران دچار زوال شود؟
به خدای آسمان، بهای دیوانگی ...تو را سنگین خواهم خواست
آنقدر که شاهین ترازو به یک سو میل کند...
خدا به همراهت، ای کبوتر من
،این اکلیل کوهی است برای یادآوری؛
...دلدار من، به یاد آر
،که این هم بنفشه فرنگی است... نشان اندیشه
اینک رازیانه و تاج ملوک برای شما؛
این سداب هم از آن شما؛
کمی هم می ماند برای خودم؛
روزهای یکشنبه می توان گیاه رحمتش خواند
اوه! شما سداب‌تان را باید به طرز دیگری بزنید
این هم یک گل مروارید
،دلم می خواست چند تا بنفشه به شما بدهم ولی پس از مرگ پدرم همه‌شان پژمرده شدند
...،می گویند او مرگ شایسته‌ای داشته
♩ زیرا دلم تنها به رابین نازنین خوش است
خدایا، تو این را می بینی؟
♩ دیگر آیا باز نخواهد آمد؟
♩ نه، نه، او مرده است؛
♩ تو هم به بستر مرگت برو
♩ که او هرگز باز نخواهد آمد
♩ ...خدا بر روحش
♩ رحمت کند...
!و همچنین بر روح همه‌ی مسیحیان این دعای من به درگاه خداست
!خدا به همراهتان
...بیدی روی جویبار سر فرود آورده
برگ های خاکستری رنگ خود را در بلور آب می نگرد...
...همانجاست که او با گلبند غریبی از گل شاهی اشرفی
و گزنه و گل مروارید و فرفیز درشت آمد...
...آنجا هنگامی که برای آویختن تاج گل مویش
،بر شاخه های خمیده بالا می رفت...
...شاخه‌ای نابکار شکست
و او با غنائم گیاهان هرزش در جویبار اشک ریز افتاد...
...جامه هایش پهن گسترده شد
و یکچند او را چون پری دریایی شناور نگه داشت...
...اما دیری نگذشت و نمی توانست هم بگذرد
...که جامه هایش از آبی که در آن دویده بود سنگین شد...
...و دختر بیچاره را از سرود خوش آهنگش...
به مرگ در لای و لجن رهبری کرد...
!افسوس
پس غرق شد؟
غرق، بله غرق
♩ ،در جوانی که من عیش می کردم، عیش
♩ آخ که به کامم شیرین بود
♩ ...آهان، برای
♩ خوش گذراندن وقت...
♩ از آن بهتر چیزی سراغ نداشتم
♩ ولی پیری دزدانه سر رسید
♩ مرا در چنگال خود گرفت
این گور مال کیست، آقا؟
مال خودم، آقا
راستی، گمان می کنم مال تو باشد؛ برای آنکه خودت توش هستی
شما بیرونش هستید، آقا، برای همین هم مال شما نیست
اما من، هرچند که توش نخوابیده‌ام باز مال من است
باید توش خوابیده باشی تا بگویی توش هستی و مال توست
گور برای مرده است نه برای زنده پس دروغ گفته‌ای
،چه دروغ چست و چابکی، آقا که دوباره از من به خودتان بر می گردد
کدام است آن مرد که این را برایش می کنی؟ - هیچ مردی، آقا -
پس کدام زن؟ - هیچ زنی، آقا -
چه کسی را اینجا به خاک می سپارند؟
.کسی را که روزگاری زن بود، آقا !ولی، خدا بیامرزدش، مُرد
!مردک چه نکته سنجی است
باید در حرف زدن دقیق بود، وگرنه با سخنان دو پهلو ما را می پیچاند
تو از کی گورکن هستی؟
...من در چنان روزی از روزهای سال این کاره شدم
که هملت شاه مرحوم‌مان فورتینبراس را شکست داد...
چند سال می شود؟ - نمی توانید بگویید؟ این را که هر احمقی می داند -
درست همان روزی که هملت جوان به دنیا آمد
همان که دیوانه است و فرستادنش به انگلستان - ها، بله -
ولی او را برای چه به انگلستان فرستادند؟ - خوب، برای اینکه دیوانه بود -
بناست آنجا دوباره سر عقل بیاید
تازه، اگر هم نیامد، چندان اهمیتی ندارد - برای چه؟ -
آنجا کسی متوجهش نخواهد شد مردم همه مثل خودش دیوانه‌اند
چه شد که دیوانه شد؟ - از قرار، به طرز خیلی غریب -
چه طور به طرز غریب؟
راستش، هوش و حواسش را از دست داد - باعثش چه بود؟ -
هه، باعث و بانیش همین جاست، تو دانمارک
آدم چند مدت زیر خاک می ماند تا بپوسد؟
راستش، اگر پیش از مردن نپوسیده باشد، ای، هشت سال نه سالی دوام می آورد
اما دباغها نه سال - برای چه دباغها و نه کس دیگر؟ -
خوب، آقا، برای اینکه پوستشان تو این شغل چنان دباغی شده
که تا مدتی آب درش نفوذ نمی کند
آخر، برای این نعش های مادر به خطا هیچ چیز بدتر از آب نیست
این کله را می بینید؟
این کله حالا بیست و سه سال است که زیر خاک بوده
کله‌ی کیست؟ - یک یارو دیوانه‌ی مادر به خطا -
فکر می کنید کله‌ی که باشد؟
من که نمی شناسم - یک دیوانه‌ی طاعون گرفته‌ی قلاش -
یک بار یک شیشه شراب راین روی سرم ریخت
این کله که می بینید، آقا، کله‌ی یوریک است، دلقک شاه
این؟
همین این
بده ببینم
!افسوس، یوریک بیچاره
هوراشیو، من دیده بودمش
بذله گوی قهاری بود، طنزی بسیار عالی داشت
هزار بار مرا به کول گرفت؛
!و این دم تصورش برایم چقدر چندش آور است تهوع به من دست می دهد
این جای لبهایی است که بارها من بوسیدم
آن ریشخندهایت اکنون کجاست؟
...چه شد آن سرود خوانیها و آن شلنگ اندازیها
و آن شراره های طنزت که حاضران سر میز... از آن به قاه قاه می افتادند؟
دیگر یک لطیفه هم در چنته نداری که این شکلک خودت را به مسخره بگیری؟
لب و لوچه‌ات یکسر آویخته است؟
خوب، برو به اتاق حضرت علیه
،و بگو که اگر یک وجب هم بزک به گونه هایش بمالد
گذارش به همینجا خواهد افتاد؛
ها، او را با همین لطیفه بخندان
!ولی، هیس
!شاه شهبانو، درباریان
چه کسی را تشییع می کنند؟
و برای چه مراسم کامل نیست؟
پیداست آن که جنازه‌اش را می آورند از نومیدی دست به خودکشی زده
نگاه کن
دیگر چه مراسمی خواهد بود؟ - این هم لایرتیس؛ جوان بسیار شریفی است. گوش کنیم -
دیگر چه مراسمی خواهد بود؟
ما تا آنجا که مجاز بودیم مراسم به خاک سپردنش را مفصل گرفتیم
مرگش در مظان شبهت بود
،و اگر فرمان شاهانه قاعده‌ی مرسوم را به هم نمی زد
او تا نفخه‌ی صور در خاک تقدیس نایافته جا می گرفت
هیچ کاری بیش از این نخواهید کرد؟
هیچ کار
دعای مردگان بر او خواندن و برای او همان آرامشی را خواستن که برای جانهایی که ...در صفا از تن مفارقت کرده‌اند
هتک حرمت مراسم تجهیز و تکفین خواهد بود...
به خاکش بسپارید؛
...و بگذار که از پیکر زیبای ناآلوده‌اش
!بنفشه بروید...
:و من به تو ای کشیش نتراشیده می گویم
هنگامی که تو در دوزخ زوزه خواهی کشید، خواهرم در جمع فرشتگان سرود خوان خواهد بود
!چه
اوفیلیای زیبا؟
!گل نثار گل باد
!بدرود
،امیدم این بود که تو زن هملت عزیزم بشوی
،می خواستم حجله‌ی زفافت را بیارایم ،دوشیزه‌ی نازنین
نه آن که بر گور تو گل بپاشم
اوه! مصیبتی سه گانه سی بار بر سر ...نفرین شده‌ی آن کس فرود آید
که کار شرارت آمیزش تو را... !از هوش زیرکانه‌ات محروم کرد
یک دم دست از خاک ریختن بدارید تا من بار دیگر در آغوشش بگیرم
...اکنون خاک را بر مرده و زنده چنان بریزید
که از زمین هموار کوهی برآرید...
این چه کسی است که اندوهش چنین طمطراقی دارد؟
!این منم، هملت، شاهزاده‌ی دانمارک - !روحت طعمه‌ی ابلیس باد -
خوب دعا نمی کنی. و خواهش می کنم انگشتانت !را از گلویم برگیر؛ دستت را بردار
!از هم جداشان کنید
به، می خواهم با او در این زمینه چندان مبارزه کنم که پلکهایم از جنبش فرو ماند
آه، پسرم، در چه زمینه‌ای؟
من اوفیلیا را دوست می داشتم
چهل هزار برابر با همه‌ی محبت خود نمی توانند در مهرورزی به پای من برسند
تو برایش آماده‌ی چه کار هستی؟ - لایرتیس، او دیوانه است -
خوب، نشانم بده چه می خواهی بکنی
اشک بریزی؟ بجنگی؟ روزه بگیری؟ سینه‌ات را بدری؟ زهر بنوشی؟
نهنگی بخوری؟ من هم چنان خواهم کرد
اینجا آمده‌ای تا شیون و زاری کنی؟ یا با جستن در گور او از من پیشی بگیری؟
!خودت را با او زنده به خاک بسپار، من هم چنان خواهم کرد
،و حال که درباره‌ی کوه ها به پرگویی در آمده‌ای بگذار میلیون ها جریب از آن بر سر ما فرو ریزد
ها، دهن باز کن، تا من به همان خوبی تو به لاف و گزاف در آیم
این عین دیوانگی است بدین سان یک دم دچار شوریدگی می شود
،و سپس با شکیبایی کبوتر ماده خاموش و وارفته می ماند
گوش کنید، آقا به چه علتی شما با من چنین رفتار می کنید؟
من همواره شما را دوست داشته‌ام؛
ولی دیگر اهمیتی ندارد
،اگر انگشت خود هرکولس هم در کار باشد
گربه میو میو خواهد مرد و سگ پیروز خواهد شد
هوراشیوی عزیز، خواهش می کنم مراقبش باشید
گرترود عزیزم، دستور بدهید که مراقب پسرتان باشند
،لایرتیس، باید در اندوهتان سهیم باشم
وگرنه شما حقی از من سلب کرده‌اید
و شما باید مرا چون دوستی در قلب خود جای دهید؛
بگذار تبر بزرگ کیفر همان جا فرود آید که جنایت بود
می باید چنین کرد
ولی، بگویید، برای چه کیفر ندادیدش؟
اوه، به دو علت خاص
که شاید به چشمتان بسیار سست بنماید
اما من آنها را استوار می دانم
مادرش، شهبانو، گویی به دیدار او زنده است؛
،و اما من، خواه این فضیلت من باشد یا بلای جان من
زندگی و روحم چنان به شهبانو بسته است
،که مانند ستارگان، که جز در مدار خود نمی گردند
من نیز جز به رضای او حرکتی ندارم
علت دیگر، محبت بزرگی است که توده‌ی مردم بدو دارند
،و اگر همه‌ی خطاهای او را به آب این محبت فرو برند
زشتی های او به زیبایی بدل می گردد؛
و بدین سان من باید پدر بزرگواری را از دست بدهم
و خواهرم بدین عاقبت دهشت بار بنشیند
،خواهری که اگر بتوان ستایش را به گذشته رجوع داد
ارج و بهای وی در کمال بر تارک روزگار ما سر به دعوی بر می داشت
ولی نوبت کین خواهی من خواهد رسید
تشویشی به دل راه ندهید
...نباید گمان برید که ما چنان سست و وارفته‌ایم که بگذاریم
خطر در ریشمان چنگ بیندازد و بگوییم شوخی است...
همچنانکه او از سفر برگشته، من او را به کاری وا خواهم داشت که تدبیر آن هم اینک در اندیشه‌ام پخته شده است
و در آن ناگزیر از پای خواهد افتاد؛
،و در مرگش کمترین باد سرزنشی وزیدن نخواهد گرفت
بلکه حتی مادرش بویی از آن نخواهد برد و جز تصادفش نخواهد خواند
،خداوندگار من، اگر چنان کنید که افزار هلاک او من باشم زمام کار خود را به رغبت به دست شما خواهم سپرد
پس درست شد
...پس از عزیمت شما به فرانسه
بارها در حضور هملت از هنری که گفته می شود... شما در آن بس چیره دستید سخن رفت
...دو ماه پیش، یک بزرگزاده‌ی نورماندی اینجا بود
...و او از شما تمجید می کرد و چنان از استادی‌تان
...در شمشیر بازی داد سخن می داد که می گفت...
به راستی دیدنی خواهد بود اگر... کسی بتواند با شما برابری کند
...این گفته های او، آقا، چنان زهر رشک در جان هملت ریخت
که دیگر خواهش و آرزویی جز این نداشت که شما به... زودی باز گردید و با وی دست و پنجه نرم کنید
...باری، نتیجه می گیرم که
چه نتیجه‌ای، خداوندگار من؟
لایرتیس، آیا پدرتان برای شما گرامی بود؟
یا اینکه شما تنها به نقش اندوه می مانید و صورتی عاری از قلب بیش نیستید؟
این پرسش برای چیست؟
کاری که می خواهیم بکنیم، باید آنرا در ،همان اثنا که می خواهیم به اجرا در آریم
...زیرا خواست ما در تغییر است و به همان اندازه که
دست و دهان و حوادث هست... دچار سستی و تأخیر می شود
"آنگاه این که می گوییم "باید فلان کار کرد آه مسرفانه‌ای است
!پس، هر چه زودتر این دمل را بترکانیم
ما کسانی را می گماریم تا از چابکدستی شما تمجید کنند
و سرانجام شما دو تن را در برابر هم قرار دهند و روی شما شرطبندی کنند
هملت که طبعی بی تزویر دارد شمشیرهای بازی را وارسی نخواهد کرد
،از این رو شما به آسانی، یا با اندکی تردستی
خواهید توانست شمشیری نوک تیز برگیرید
و به یک حمله در بازی حساب خون پدرتان را با او تسویه کنید
همین کار می کنم
و بدین منظور شمشیر خود را به زهر آب می دهم
من از یک دارو فروش دوره گرد ...معجونی بس کشنده خریده‌ام
که اگر تیغه‌ی کاردی را درآن فرو برند و با آن... ...کسی را حتی خراشی دهند که خون بیاید
هیچ مرهمی، هر چند نایاب نخواهد نتواست او را از مرگ رهایی دهد
وانگهی این تنها یک خراش انداختن است
،اگر این تدبیر با شکست روبرو شود ها، بگذارید ببینم
ما درباره‌ی هنر نمایی‌تان شرط می بندیم، شرط رسمی
ها، پیدا کردم
پس از آن که در زور آزمایی‌تان گرم شدید و گلوتان خشک شد، ناچار هملت آشامیدنی خواهد خواست
برای این کار من جامی شربت آماده خواهم کرد
که همین قدر اگر آن را بچشد، هر چند که بر حسب تصادف ...از زخم زهرآلود شمشیرتان جان به در برده باشد
باز ما به مقصود خود رسیده‌ایم...
...هوراشیو، تو درستکارترین کسی هستی
که در عمرم با وی سر و کار داشته‌ام...
...اوه! خداوندگار عزیز - نه، گمان مبر که سر چاپلوسی دارم -
زیرا تو، با آنکه می بایست به هر مشقتی ...تن دهی، مردی بوده‌ای
که به هیچ چیز سر فرود نمی آورد و لطمات سرنوشت... و نوازشهای آنرا به یک سان می پذیرد
خوشا به حال کسانی که خون و خردشان ...چنان درست به هم پیوند خورده است
که دیگر چون نی نیستند که سرانگشتان بخت... هر نوایی که بخواهد از ایشان بیرون بکشد
،تو مردی را به من نشان بده که بنده‌ی سوداها نباشد
،تا من او را در ژرفنای قلب خود
،در آن قلبِ قلب خود که تو را جای داده‌ام
نگهبان باشم
ولی سخنم پر به درازا کشید
ولی، هوراشیوی عزیزم، از اینکه در برابر لایرتیس عنان اختیار از کف دادم سخت پشیمانم
زیرا من در تصویر امر خویش پرتوی از آن او می بینم
خواهم کوشید تا منظور لطف او شوم
ولی، به راستی که خودنمایی اندوه او مرا سخت به خشم آورده بود
هیس! این کیست که می آید؟
!قدوم خداوندگاری در بازگشت به دانمارک مشرف باد
.با خاکساری سپاسگزارم، آقا - این خرمگس را می شناسی؟ نه، خداوندگار عزیزم -
پس همان قدر به فیض آسمانی نزدیکتری - خداوندگار مهربانم -
،اگر حضرت خداوندگاری فرصت می داشتند چیزی از جانب اعلیحضرت به سمع‌شان برسانم
من آنرا، آقا، با همه دقتی که از هوش و حواسم ساخته است پذیره خواهم شد
:کلاهتان را به کار اصلی‌اش واگذارید برای سر ساخته‌اند
سپاسگزار حضرت خداوندگاری هستم - هوا خیلی گرم است نه، باور کنید، خیلی سرد است -
باد از شمال می وزد - به راستی، خداوندگار من، تا اندازه‌ای سرد است -
با این همه، برای مزاج من، هوا خیلی گرم و دم گرفته است - بسیار، خداوندگار من؛ -
چنان دم گرفته است که من از بیانش عاجزم
اما، خداوندگار من، اعلیحضرت دستور ...فرموده‌اند به اطلاعتان برسانم
که شرط کلانی سر شما بسته‌اند...
...مطلب، قربان، از این قرار است - ...استدعا دارم، فراموش نفرمایید -
اوه! نه، خداوندگار عزیزم؛ در حقیقت، برای این است که راحت تر باشم
قربان، به تازگی لایرتیس به دربار آمده است؛
،باور بفرمایید، آزاد مرد کاملی است
،به داشتن بالاترین خصایص نیکو ممتاز در معاشرت بسیار نرم و در برازندگی سخت شایان؛
به راستی، برای آنکه جای حرفی نمانده باشد، باید بگویم که نقشه و نمودار آزادگی است
ولی، آقا، چه لزومی دارد؟ برای چه جامه های زمخت گفتارمان را در این آزاد مرد بپوشانیم؟
فرمودید؟ - مگر برایتان ممکن نیست این شیوه سخن پردازی - را از زبان دیگری بفهمید؟
چرا، آقا، به راستی خواهید فهمید - نام بردن از این آزاد مرد به چه مناسبت خواهد بود؟ -
نام بردن از لایرتیس؟ - بله، آقا، خود او -
می دانم که بی اطلاع نیستید که لایرتیس ...دارای چه مهارتی است
قربان! منظورم مهارت او در به کار بردن سلاح است
چه سلاحی به کار می برد؟ - شمشیر و خنجر -
این شد دو تا؛ خوب، بعد - شاه، قربان -
...با او سر شش اسب عربی شرط بسته و او، در مقابل
شش شمشیر و دشنه‌ی فرانسوی با مخلفات آن از... قبیل کمربند و یراق را داو گذاشته است
سه تا از این محملها به راستی بسیار خوش سلیقه کار شده
،و قبضه‌شان کاملاً دلخواه است ...محملهای بسیار ظریف
با نقشی بسیار بدیع...
به چه چیزی شما محمل می گویید؟ - ...محمل، قربان، همان -
شمشیربند است...
این کلمه، اگر می توانستیم توپی را به کمر ببندیم و حمل کنیم، بیشتر مناسبت داشت
پس بهتر است فعلاً همان شمشیربند باشد. بگذریم؛
شاه، قربان، شرط بسته است قربان، که در دوازده حمله ،با شمشیر که میان شما و لایرتیس بازی شود
او بیش از سه ضربه از شما پیش نخواهد افتاد
،شاه دوازده بر نه شرط بسته و مبارزه ...در صورتی که حضرت خداوندگاری
جوابی لطف بفرمایند، هم اکنون صورت خواهد گرفت...
اگر جوابم "نه" باشد چه می شود؟ - منظور، خداوندگار من، این است - که برای مقابله حاضر شوید
آقا، من در این تالار قدم می زنم؛
با اجازه‌ی اعلیحضرت اکنون وقت راحت باش روزانه‌ی من است
،اگر شمشیرها را بیارند و آن آقا خواستار مبارزه باشد
و شاه نیز بر سر شرط خود بماند، تا جایی که بتوانم شرط را برایشان خواهم برد؛
وگرنه همان شرمندگی و سه ضربه‌ای که باخته‌ام برایم باقی خواهد ماند
جوابتان را آیا به همین صورت به عرض برسانم؟
مفهومش همین باشد، آقا؛ ولی هر نوع پیرایه‌ای که دلتان خواست بر آن ببندید
خودم را به مراحم حضرت خداوندگاری می سپارم
ارادت کیشم، آقا
این شرط را می بازید، خداوندگار من
گمان نمی کنم
از زمانی که او به فرانسه رفت، من پیوسته در تمرین بوده‌ام
با امتیازی که به من می دهند، برنده خواهم شد
،با این همه، نمی توانی تصور کنی چه اضطرابی اینجا در قلب خود، احساس می کنم؛
...ولی اهمیتی ندارد - نه، خداوندگار عزیزم -
...البته، جفنگ است؛ ولی از آن دل نگرانیهاست
که شاید زنی را سراسیمه کند...
اگر اکراهی در جانتان هست، به ندای آن سر فرود آرید
من مانع از آمدنشان خواهم شد و - خواهم گفت که شما آمادگی ندارید !به هیچ وجه -
برغم شگون بد کار خواهیم کرد
حتی فرو افتادن یک گنجشک در دفتر قضا ثبت است
اگر مرگ برای هم اکنون است، تأخیری بر نمی تابد؛
و اگر تأخیر بر نتابد، هم اکنون وقوع می یابد؛
و آنچه هم اکنون فرا نرسد، به وقت خود خواهد رسید
عمده آماده بودن است
...خدایی هست که به مقاصد خام و
نتراشیده‌مان شکل می دهد...
بگذار آنچه شدنی است بشود
خوب، هملت، بیایید و این دست را از من بگیرید
مرا ببخشید، آقا؛ ،من در برابرتان خطاکارم
چنان که شایسته‌ی آزاد مردان است بر من ببخشید
...در این جمع همه می دانند و شما باید شنیده باشید
که من دچار شوریدگی غم انگیزی هستم...
اگر از من کاری سر زده که ممکن است بر طبع و ...شرف و مناعت‌تان گران آمده باشد
اینک اینجا اعلام می کنم که از دیوانگی بوده است...
آیا این هملت است که لایرتیس را آزرده؟
نه، هرگز ...اگر هملت را از هملت بازگیرند
و در آن هنگام که او به خود نیست خطایی... ،از وی در حق لایرتیس سر زند
آن از هملت نیست و هملت آن را انکار می کند
پس کننده‌ی کار کیست؟ دیوانگی او
و اگر چنین است، هملت خود در شما کسانی است که بر ایشان ستم رفته؛
بیچاره هملت، که دیوانگی‌اش با وی به دشمنی برخاسته
آقا، در برابر این جمع، بگذارید تا ،تبری از هر گونه تعمد در بدی
مرا در اندیشه‌ی بس جوانمردانه‌تان ...تبرئه کند و کار چنان باشد
...که گویی از فراز خانه تیری پرتاب کرده‌ام
و برادرم را زخمی کرده‌ام...
!شمشیرهای بازی را به ما بدهید. زود - لایرتیس، من جلای آیینه‌تان خواهم بود؛ -
در برابر ناآزمودگی من، هنر نمایی‌تان ...همچون ستاره در تاریکی شب
درخشش بیشتری خواهد یافت... - ریشخند می فرمایید، قربان -
نه، به جان خودم - آزریک جوان، شمشیرها را به ایشان بدهید -
برادرزاده‌ام، هملت، می دانید ما چه شرطی بسته‌ایم؟ - بله، خداوندگار من -
اعلیحضرت به حریف ضعیفتر امتیاز داده‌اند - باکی نیست -
،من هر دوتان را دیده‌ام؛ ولی چون او پیشرفت هایی داشته این امتیاز از آن رو بوده است
این پر سنگین است، یکی دیگر بدهید ببینم
برای من این یکی خوب مناسب است این شمشیرها آیا همه به یک قد هستند؟
البته، خداوندگار عزیزم
تنگهای شراب را روی آن میز بگذارید
،اگر هملت نخستین یا دومین ضربه را زد
!بگذار تا توپ های ما همه شلیک کنند
شاه برای نفس بلند هملت خواهد نوشید
...و جواهر زیبایی در جام خواهد افکند
...که از آنچه چهار شاه دانمارک به دنبال هم بر تاج خود...
داشته‌اند گرانبهاتر است...
جامها را به من بدهید؛
...و بگذار تا دهل زنان به شیپورچیان و
...شیپورچیان به توپچیان بیرون...
...و توپها به آسمان...
...و آسمان به زمین بگویند که...
"شاه اینک به سلامت هملت می نوشد"...
شاه اینک به سلامت هملت می نوشد
خوب، دست به کار شوید، و شما داوران هم چشم خود را باز کنید
آماده، آقا - آماده، خداوندگار من -
این یکی. داور بگوید - نه -
خورد، کاملاً محسوس بود که خورد
باشد؛ از سر بگیریم
صبر کنید
شراب بدهید بنوشم
هملت، این مروارید از آن توست؛
و اینک به سلامت تو
جام را به او بدهید
اول این دور را بازی بکنم؛ جام را یک دم آنجا بگذارید
آماده
یکی دیگر؛ آیا حرفی دارید؟
خورد، خورد، اقرار می کنم
پسرمان می برد
فربه است، نفسش بند آمده
بیا، هملت، دستمالم را بگیر و پیشانیت را پاک کن
!گرترود عزیزم، ننوشید
می نوشم، خداوندگار من. خواهش می کنم معذورم بدارید
هملت، شهبانو به اقبال تو می نوشد
بانوی گرامی
کار از کار گذشت - خداوندگار من، این بار ضربه‌ام به او خواهد رسید -
گمان نمی کنم
وجدانم انگار سر باز می زند
بگذار چهره‌ات را پاک کنم
!برای سومین ضربه،، لایرتیس، آماده اما شما همه‌اش طفره می روید
خواهش می کنم، هر چه در قدرت دارید بکوشید می ترسم مرا بچه تصور کرده باشید
!پس این طور می گویید؟ آماده
هیچ به هیچ
!اکنون بگیر
جداشان کنید! به خشم افتاده‌اند
صبر کنید - نه، از سر بگیریم -
چه شده لایرتیس؟ - ...ابله وار در دام -
خودم گرفتار شدم...
چه شده، خداوندگار من؟ - شهبانو را چه می شود؟ -
دید از ایشان خون می رود، بیهوش شد - نه -
،نه، شراب
...شراب
آخ، هملت عزیزم
!اوه، ننگ
های، درها را ببندید؛
!خیانت! خائن را بگیرید
خائن اینجاست، هملت
و تو ای هملت، کشته شدی
دیگر بیش از نیم ساعت زنده نخواهی بود
افزار خیانت هم اینک در دست توست؛
شمشیر نوک تیز و زهر آبداده
حیله‌ی ناپسند من وبال خود من شد
ها، اینک چنان افتاده‌ام که هرگز برنخیزم
مادرت مسموم شد
دیگر توش و توان ندارم
گناه از شاه است، شاه
!که نوک شمشیر هم زهرآلود است
پس ای زهر، کار خود را به پایان برسان
هملت بزرگوار، بیا از گناه یکدیگر در گذریم
مرگ من و مرگ پدرم هیچ یک بر ذمه‌ی تو نیست
همچنانکه مرگ تو بر ذمه‌ی من نخواهد بود
!خدا خون مرا بر تو نگیرد
من از پی تو خواهم آمد
هوراشیو، من اینک می میرم
تو ای شهبانوی بدبخت
!بدرود
ای کسانی که از این ضرب شست ...سرنوشت رنگتان پریده است
بر خود می لرزید و تماشاگران گنگ این صحنه‌اید...
،من اگر مهلت می داشتم
ولی مرگ، این قاضی سنگدل، در احکامش چون و چرا روا نمی دارد
...اوه، می توانستم به شما بگویم
ولی، بگذریم
هوراشیو، من می میرم؛
زهر کارگر یکسره بر جانم چیره می شود
،اگر هیچ گاه مرا در قلب خود جای داده‌ای
...یک چند خود را از شادی های آسمانی
...محروم بدار و به اکراه...
...در این سرای درشت دم بر آر...
تا بازگوی داستان من باشی...
...دیگر
خاموشی است...
چهار سرکرده هملت را بسان سربازی بالای سکو ببرند؛
...زیرا به یقین اگر او به تخت می نشست
نشان می داد که شاه بزرگی است...
...در گذرگاه جنازه‌ی او
...موزیک و مراسم نظامی به آواز بلند...
بر دلاوریش گواهی خواهند داد...
،بروید
به سربازان فرمان دهید که شلیک کنند
شب خوش، شاهزاده‌ی نازنین
باش تا گروه سرود فرشتگان سرود خوان !تو را به آرامش جاوید برسانند
(ترجمه: م.ا. به آذین (محمود اعتمادزاده زيرنويس: آرش فروتن arash.foroutan@gmail.com